75 



sachlich fehlt die Menstruation cl. h. die periodisch wiederkehrende 

 Abstossung und Regeneration den übrigen Thieren ganz" (p. 445). 



Met Frabnkel's beschouwingen kan ik niet instemmen. Het 

 gaat niet aan, een periodieke weefselafstooting alleen kenmerkend 

 te noemen voor het menstruatieproces bij aap en mensch. Ook 

 bij lagere dieren kan een oppervlakkig deel van het slijmvlies 

 gedurende eenige op elkaar volgende cycli telkenmale worden 

 afgestooten. In de volgende bladzijden zal ik dit nader uiteenzetten. 



De bewering van vele onderzoekers, dat menstruatie en de 

 slijravliesbloediugen in den bronsttijd niet vergelijkbaar zijn, 

 omdat slechts deze laatste gevolgd worden door een periode van 

 sexueel verlangen (oestrus), kan weerlegd worden door waarne- 

 mingen bij apen. Heape vermeldt, dat bij Macacus maurus na 

 afloop der menses een oestrus wordt waargenomen, en volgens 

 een schriftelijke mededeeling van Dr. Kerberï copuleert Cercocebus 

 cynomolgus in de diergaarde te Amsterdam geregeld na de men- 

 struatie gedurende 10 a 12 dagen. 



Ik wensch in deze paragraaf aan te toonen, dat er een niet te 

 miskennen overeenkomst bestaat tusschen het proces, dat wij 

 menstruatie noemen en de periodieke veranderingen in het slijm- 

 vlies gedurende den bronsttijd. Voor beide processen zal zonder 

 twijfel een gemeenschappel^ke phylogenetische basis te zoeken en 

 ook te vinden zijn in de voorbereiding, welke het uterusslijm vlies 

 te ondergaan had om tot inbeddingsplaats van het bevruchte ei 

 te kunnen dienen. De bereiding van een voedingsbodem ligt dus 

 ten grondslag zoowel aan den menstrueelen cyclus als aan de 

 veranderingen van de mucosa in den bronsttijd. 



Betrouwbare gegevens omtrent de verschijnselen in de mucosa 

 uteri van bronstige zoogdieren dateeren uit de laatste jaren '). 



WiLTSHiRK (89) vermeldt in zijn »Lectures on Menstruation", 



1) Uit de volgende referaten zal blijken, dat enkele onderzoekers het woord „men- 

 struatie" hebben overgedragen op de verschijnselen in het uterusslijmvlies tijdens den 

 bronsttijd. Andere hebben door omschrijvingen getracht dezen term te vermijden. De 

 bezwaren, welke mijns inziens de uitbreiding van het woord „menstruatie" in den weg 

 staan en de wenschelijkheid voor dit proces een algemeenen naam in te voeren, zal 

 ik aan bet einde van dit hoofdstuk nader uiteenzetten. 



