80 



voorkomen. Dit bezwaar, dat zich voordoet bij alle Insectivora en 

 Rodentia, die ook in den natuurstaat in het puerperium opnieuw 

 kunnen bevrucht worden, kan men ontgaan door de vrouwelijke 

 dieren gedurende den bronsttijd te isoleeren. Voor zooverre dit 

 niet mogelyk is, zal slechts zeer juiste kennis van de puerperale 

 verhoudingen ons in dezen voor vergissing vrijwaren. 



Uit dit korte overzicht van hetgeen het anatomisch onderzoek 

 van het uterusslymvlies gedurende den bronsttijd aan het licht 

 heeft gebracht, is, naar het my voorkomt, voldoende de overeen- 

 komst van hetgeen wij bij lagere zoogdieren waarnemen met 

 de periodieke veranderingen in het uterusslymvlies der Primaten 

 gebleken. Als gemeenschappelijke factoren noem ik de zwelling der 

 mucosa, de meerdere klierwinding, de extravasatie, somtijds het 

 epitheelverlies. 



Waar we bij Cercocebus een zeer kernrijke zone in het opper- 

 vlakkige deel van het menstrueerende slymvlies aantreffen, ligt 

 deze niet subepitheliaal, gelyk Kolster ze bij Ungulaten beschrijft, 

 doch door een gezwollen zone van het dekepitheel gescheiden. 

 Bij Tarsius daarentegen zien we een subepitheliale verdichting. 



Gedeeltelijke afstooting van het dekepitheel is bij schaap en 

 hond waargenomen, belangrijke weefseldestructie uitsluitend bij 

 Putorius furo (fret). 



Aanzienlijke pigmentatie tengevolge van de extravasatie komt 

 niet bij Tarsius, noch ook bij Cercocebus of bij Homo post men- 

 struationem voor. 



Wat de epitheelafsnoering in de hyperplastische klieren aangaat 

 (gelyk Kolster die bij het varken gedurende den bronsttijd zag), 

 meen ik een analogon te vinden in de degeneratieve veranderingen 

 met epitheel-afstooting, die ik (blz. 19) in de klierfundi bij Cer- 

 cocebus beschreven heb. 



Een actueele embryotrophische beteekenis kan aan dit proces 

 niet worden toegeschreven. Toch is uit een vergelijkend anato- 

 misch oogpunt dit verschynsel, dat ik uitsluitend waarnam in 

 eenige uteri, waarvan een der bijbehooreude ovaria een groot corpus 



