85 



Om mijn voorstelling te rechtvaardigen, dat inderdaad een 

 bevrucht ei in het verre verleden deze veranderingen in utero moet 

 hebben opgewekt, verwijs ik naar een preparaat van Cercocebus 

 tijdens de menstruatie, dat ik blz. 21 uitvoerig beschreven heb. 

 Progressieve eu regressieve veranderingen geven hier als het ware 

 in een schema de veranderingen weer, welke het moederlijk weef- 

 sel tijdens zwangerschap ondergaat. Ik behoef slechts te wijzen 

 op de uiterst karakteristieke processen in het slijmvlies, uitsluitend 

 op beide placentairplaatsen, om aan te toonen, dat we hier niet 

 eenvoudig te doen hebben met de vernietiging van een slijmvlies, 

 dat oogenblikkelijk, wegens wegblijven der bevruchting, zijn be- 

 stemming heeft gemist, doch dat zeer waarschijnlijk hier voor ons 

 ligt het overblijfsel van een cyclus, tijdens welke zich oorspron- 

 kelijk een zwangerschap heeft afgespeeld. Onverklaarbaar ware 

 anders het beeld van voorbereiding en vernietiging eener tropho- 

 spongia, dat we hier in grove trekken voor ons zien. 



Het komt mij ondenkbaar voor, dat de sterke vascularisatie 

 uitsluitend op beide placentairplaatsen, de talrijke dikwandige 

 arteriolae, in rangschikking volkomen gelijkend op die, welke in 

 jonge zwangerschapsstadia de communicatie vormen met de inter- 

 villeuse ruimte, zich ontwikkeld kunnen hebben, zonder dat de 

 aanwezigheid van een bevrucht ei de primaire aanleiding tot deze 

 ontwikkeling is geweest. Hetzelfde geldt voor de neiging tot 

 obliteratie der oppervlakkige klieren, een proces, dat volkomen 

 herinnert aan hetgeen we bij een zwangere Cercocebus met aan- 

 gehechte kiemblaas vinden, waar het leidt tot vorming eener pars 

 compacta. 



Een aanduiding van hetgeen we hier zoo sterk uitgesproken 

 hebben waargenomen, vinden we terug bij tal van lagere dieren. 

 Tk wijs slechts op de localisatie der bloeding bij Tupaja op beide 

 placentairplaatsen, op de bloeding uit de cotyledonen bij enkele 

 herkauwers (EUenberger 92). 



Naar aanleiding van deze questie vestig ik ook de aandacht op 

 een mededeeling van Heape (94), die de eerste bloeding tijdens 

 de menstruatie by Semnopithecus waarnam aan den dorsalen uterus- 



