113 



Omtrent enkele punten heerscht eenstemmigheid. De meeste 

 gynaecologen erkennen het causaal verband tusschen periodieke 

 veranderingen in ovario en in 2itero, hoezeer bij den mensch de 

 chronologische samenhang aan wisselingen onderworpen is. 



Als tweede punt, dat niet meer aan twijfel onderhevig is, noem 

 ik de golfbeweging in het vrouwelijk organisme, die ongeveer 

 synchroon verloopt met de menstrueele golven en zich o. a. uit 

 door praemenstrueele stijging van bloedsdruk, temperatuur, warmte- 

 uitstraling, gevolgd door een menstrueele daling, waarbij de top 

 van de golf nog in de praemenstrueele periode, de menstruatie 

 dus op de dalende helling ligt ^). 



Het bestaan dezer golfbeweging, door Goodman (78) het eerst 

 aangetoond, later door E,einl (84), Stephbnson (82), v. Ott (90), 

 GiLES (97), V. D. Velde (04) en anderen bevestigd, leidde er 

 toe, den menstrueelen en ovarialeu cyclus terug te brengen tot 

 onderdeelen van een stofwisseiingscyclus, of den ovarialen cy- 

 clus aansprakelijk te stellen voor de periodieke schommelingen in 

 het vrouwelijk organisme, waarvan de menstruatie een speciale 

 uiting was. 



Overzien wij allereerst zonder in bijzonderheden te treden de 

 twee voornaamste theorieën, die beide gebaseerd op het verband 

 tusschen ovariale processen en menstruatie, achtereenvolgens de 

 opvatting omtrent het tot stand komen van den menstrueelen 

 cyclus hebben bebeerscht en elk op haar tijd als zoodanig tot 

 experimenteel onderzoek hebben geleid (ofschoon alleen de jongste 

 zelve op proefondervindelijke basis was opgebouwd). 



Ik noem in de eerste plaats de theorie van PFLtJGER (65), vol- 

 gens welke summatie van prikkels in het gespannen parenchym 

 der ovaria door groei van het ei verwekt, refiectorisch door het 



1) De eenige vertrouwbare stikstof' bepalingen gedurende menstruatie zijn door Schi;ader 

 (94) en Ver EtCüE (97) verricht. Beide vonden cyclische veranderingen van de N-stofwis- 

 seling. Ver Eecke bepaalde gedurende 8 maanden bij 4 gezonde vrouwen, wier voeding 

 geregeld was, de ureum-afscheiding. Deze is maximaal in een période ante-prodromique, 

 daalt in de période jjrodromique, stijgt plotseling met het begin der bloeding (afhanke- 

 lijk van de intensiteit der bloeding) daalt lytisch na 24 — 48 uren om eenige dagen 

 na het einde der menses weer te stijsien tot den norm. De respiratorische stofwisseling 

 neemt niet aan de cyclische schommelingen deel (Zuntz 04). 



8 



