114 



Tuggemerg een periodieke bloedcongestie naar de genitalia teweeg 

 brengt, welke eenerzijds de menstrueele bloeding, anderzijds het 

 barsten van den rijpen follikel veroorzaakt. PflüGer's zuiver theo- 

 retische beschouwingen zijn door Strabsman (96) proefondervinde- 

 lijk getoetst. Strassmann, wien het gelukte door drukverhooging 

 in het ovarium van honden (met gelatine-injectie) alle verschijn- 

 selen van de »bronstperiode" op te wekken (verbreeding van het 

 uterusslijmvlies, bloeding, zwelling der mammae enz.), trok het 

 besluit, dat de verhoogde druk reflectorisch de vasomotoren prik- 

 kelt en dat op deze wijze het ovarium een invloed uitoefent op 

 het slijmvlies van de baarmoeder. 



Geldige bezwaren tegen de theorie van PflüGER zijn verrezen, 

 nadat gebleken was, dat bij dieren transplantatie der ovaria (met 

 uitschakeling uit het zenuwverband) geen wijziging behoefde te 

 brengen in de periodieke veranderingen der mucosa uteri (Knatjer 

 (00) en Grigorieff (97) bij konijnen, Halban (Ol^i bij apen) ^). 



Halban transplanteerde de ovaria van vier regelmatig men- 

 strueerende Cynocephali op verschillende plaatsen van het abdomen 

 (subcutaan, intramusculair, tusschen spier en fascie). In geval I 

 keerde de eerst weggebleven menstruatie na vijf maanden terug, 

 totdat castratie, eenige maanden later verricht, een einde maakte 

 aan het weer geregeld plaats hebbende proces. 



In geval II bleef na transplantatie de menstruatie haar geregeld 

 verloop behouden. 



In geval III hielden de menses na overplanting der ovaria op, 

 waren nog niet teruggekeerd toen het dier acht maanden later 

 werd gedood. 



1) Voor een litteratuur-overzicht over transplantatie der ovaria verwijs ik naar 

 Halban. Hier woidt o. a. het merkwaardige geval van Moreis geciteeid (New-Yorker 

 Med. Journal 1895), die een ovarium eener 30-jarige overplantto in den fundus van 

 den infuntielen uterus eener 20-jarige vrouw. De amenorrhoe dezer laatste hield op; 

 een regelmatig terugkeerende overvloedige menstruatie was het resultaat der trans- 

 plantatie. In een latere publicatie van MoRitrs (OU) vind ik echter de mededeeling, 

 dat overplanting van het ovarium op een ander individu geen duurzaam resultaat bleek 

 te hebben, daar het ovarium spoedig neiging vertoont ten gronde te gaan. Tijdelijk 

 zou het Moreis gelukt zijn door transplantatie bij een vrouw de reeds sedert 2 jaar 

 na castratie weggebleven menses weder op te wekken. 



