116 



zonder corpora lutea geen effect op het iiterusslijmvlies ; ten tweede : 

 welke invloed is aan de operatie zelve toe te schrijven op het 

 uitblijven der periodieke bloeding? Deze invloed moge volgens 

 Fraenkel zeer gering zijn, het blijft een niet weg te cijferen 

 factor, waarmede rekening is te houden. 



Mandl (03), die de proeven van Fraenkel bij konijnen her- 

 haalde, zag geen effect van uitbranding der corpora lutea. Bij 

 implantatie van één ovarium tusschen fascie en buikmusculatuur 

 en extirpatie van het andere ovarium 2 — 4 dagen post coitum^ 

 gaat de zwangerschap haar normalen gang, ofschoon in het ge- 

 transplanteerde ovarium geen corpora lutea waren ontstaan, daar 

 het barsten der follikels door bindweefselwoekering was verhinderd. 

 Mandl meent, dat na bevruchting het ovarium in leven moet 

 blijven, wil inbedding van het ei mogelijk zijn. De aanwezigheid 

 van een corpus luteum is hiertoe echter volgens Mandl niet 

 speciaal noodzakelijk. 



Volgens Fraenkel regelt het corpus luteum door periodieke 

 impulsen den voedingstoestand van den geslachtsrijpen uterus. 

 Door zijn secretorische functie bewerkt deze klier eenerzij ds de 

 vasthechting van het ei, anderzijds, als de bevruchting wegblijft, 

 de menstruatie. 



Het z. g. corpus luteum spurium onderscheidt zich in hoofd- 

 zaak niet van het corpus luteum graviditatis. »Hat letzteres 

 die Function den Uterus zur Einbetting und Entwickelung des 

 Eies zu veranlassen, so suchen wir per analogiam bei ersterem 

 die Function die vierwochentlichen Hyperaemiën des Uterus aus- 

 zulösen." »Fehlen die Corpora lutea so verfallt der uterus der 

 Atrophie und die Menstruation tritt nicht ein" (blz. 439). 



Fraenkel wijst tevens op het verband van druifmola en chorion- 

 epithelioma met ovariaal-tumoren. Hij stelt zich voor, dat door 

 den druk van het gezwel het corpus luteum beschadigd wordt en 

 op deze wijze het oorspronkelijk gezonde ei ziek maakt. 



Na deze mededeeling zijn in de gynaecologische litteratuur tal 

 van waarnemingen gepubliceerd over den samenhang van ge- 

 noemde pathologische afwijkingen in ovarium en uterus. Het 



