119 



kan verloopen zonder ovulatieproces (zie blz. 106), zoo zou hiermede 

 oogenbiikkelijk de theorie van Fraenkel vallen. 



De verheffing van het menstruatieproces in enkele phasen moge 

 in verband staan met een secretorische functie van het corpus luteum, 

 dit proces als zoodanig kan niet door dit lichaam 

 worden opgewekt, noch geregeld. 



Voortbouwend op de theorie der inwendige secretie, zonder aan 

 het corpus luteum een. specifieke rol toe te schrijven gelijk 

 Frabnkel deed, heeft Halban' (05) een hypothese verkondigd, 

 volgeus welke de voedingstoestand van den geslachtsrijpen uterus 

 geregeld wordt door ovariaal-producten, totdat intra graviditatem 

 deze rol wordt overgenomen door den trophoblast, die nu op zijn 

 beurt als orgaan van inwendige secretie het geheele vrouwelijk 

 organisme tijdelijk beheerscht, zwangerschapsveranderingen tot 

 stand brengt en niet slechts den trophischen toestand van den 

 moederlijken uterus doch tevens dien van den foetalen regelt ^). 



Het feit, dat na beiderzijdsche castratie uterus en mamma ge- 

 durende de reeds vóór de castratie ingetreden zwangerschap niet 

 atrophieeren, buiten zwangerschap wel, is een der gewichtigste 

 arcfumenten voor deze theorie. 



De theorie van Loewenthal (84), volgens welke het onbevruchte ei 

 zich nestelt in plooien van het uterusslijmvlies en oorzaak is der 

 praemenstrueele zwelling, wordt tegengesproken door mijn waar- 

 neming bij Cercocebus, waar deze voorbereiding ter menstruatie 

 gevonden kan worden zonder dat een rijp ei het ovarium ver- 

 laten heeft. 



De meening, dat menstruatie moet beschouwd worden als abortus 

 van een onbevrucht ei (zonder hieraan de voorstelling vast te knoo- 



1") Over postfoetale involutie van den uterus zie Batee (OS). De groei van den 

 foetalen uterus is progressief tot aan de geboorte; daarna heeft reductie plaats. Van- 

 daar dat de uterus van de neonata grooter is dan die van kinderen aan het einde van 

 het eerste levensjaar, en het slijmvlies meer gezwollen. Bayer, die waarnemingen deed 

 aan een uitgebreid materiaal, veronderstelt, dat de foetale uterus staat onder invloed 

 van het moederlijk ovarium, dientengevolge na de geboorte atrophische veranderingen 

 ondergaat en eerst tot vollen wasdom komt, wanneer bij het aanbreken der puberteit 

 het ovarium van het jonge individu zijn volledige ontwikkeling heeft bereikt. 



