122 



loochenen secretorische functie van het ovariiim niet uitsluitend 

 mag geconcentreerd worden in het corpus luteum. 



Van de Velde (04), die ons een aanschouwelijk overzicht geeft 

 van de typische, ook reeds door andere onderzoekers waargenomen 

 temperatuurkromme bij de geslachtsrijpe vrouw (zie blz. 113), 

 toont aan, hoe onder invloed van ovariaal-tabletten in het begin 

 der menopause, de reeds verdwenen golfbeweging en menstrueele 

 bloeding weer terugkeeren. Deze onderzoeker stelt zich voor, dat 

 in de functioneerende ovaria geregeld een stof gevormd wordt, 

 welke in het bloed opgenomen, de stofwisseling beheerscht. Nadat 

 het hoogtepunt der activiteit bereikt is, zou een toestand van 

 vermoeienis intreden, welke niet voldoende overwonnen wordt 

 door den chemischen prikkel van ovariale herkomst. Met vermin- 

 derde intensiteit van het levensproces gaat vermindering van den 

 vaattonus gepaard, waardoor een passieve congestie ontstaat in 

 het uterusslijmvlies, welke tot sereuse afscheiding en ten slotte 

 tot bloeding zou leiden. 



Transplantatieproeven en waarnemingen na castratie maken 

 het inderdaad hoogst waarschijnlijk, dat de menstrueele cyclus 

 wordt beheerscht door interne secretieprodukten, stoffen van ova- 

 riale herkomst, waarvan het karakter en de samenstelling nog 

 grootendeels aan onze waarneming ontsnappen. Het ware nu zeer 

 goed denkbaar, dat deze chemische produkten bij den aap tijdens 

 perioden van ontvankelijkheid een verhoogde activiteit bereiken, 

 hetzij door verandering hunner samenstelling, hetzij door vermeer- 

 dering hunner quantiteit. De climax dezer activiteit in die uteri, 

 waarvan een der bijbehoorende ovaria een sterk ontwikkeld corpus 

 luteum draagt, moge ons een aanduiding zijn, dat dit lichaam in 

 dezen geen indifferent orgaan is; toch moeten wij niet uit het oog 

 verliezen, dat sterke ontwikkeling van het corpus luteum en 

 intensieve menstrueele veranderingen in utero door een gezame- 

 lijken prikkel verwekt kunnen zijn, zonder dat het corpus luteum 

 voor de verheffing van het uterine proces direct aansprakelijk 

 mag worden gesteld. 



Het feit, dat bij apen praemenstrueele zwelling en menstruatie 



