139 



Fig. 9. Twee uitgezette klierhalzen in een menstrueerend uterusslijmvlies, 

 welke beide uitmonden aan de inwendige oppervlakte, welke van epitheel 

 beroofd is. De zijwanden dezer klierhalzen treden met elkaar in contact (a). Een 

 aanduiding van het zelfde proces zien wij bij a'. Het gedeelte van het slijmvlies 

 gelegen binnenwaarts van de verbindingslijn tusschen a en a' (naar boven in de 

 figuur) wordt waarschijnlijk later afgestooten (degeneratieve vei'anderingen zijn 

 op deze plek nog niet te zien). Het defect wordt gedekt, zonder dat belang- 

 rijke aanmaak van nieuwe elementen noodig is. In het stroma, buitenwaarts 

 van a — a', dat vermoedelijk behouden blijft, liggen nog kleine extravasaten 

 (lac). Vergr. X 240. 



' Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 518 e" I 1. 



Fig. 10. Uterus onmiddelijk na afloop der menstruatie met zeer wijde klieren 

 en een cubisch dek-epitheel. Vergr. X 56 . 

 Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 236 c IH 5. Coll. Sel. 



Fig. 11. Klier-epitheel van een menstrueerenden uterus (groep B) met staaf- 

 vormige, donker gekleurde elementen (st.) tusschen de normale kernen. 

 Vergr. X 380. 

 Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 289 a^ H 3. 



Fig. 12. Dwarsdoorsnede van een sterk secerneerenden klierfundus, waarin een 

 zwerm spermatozoïden (sp.) ligt. In elke kliercel bevindt zich aan de basis 

 een klein, sterk lichtbrekend lichaampje (b. I.), vermoedelijk een secretie- 

 product der cel. X 380. 

 Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 300 ai I 5. 



Fig. 13. Menstrueerend uterusslijmvlies (Stad. 3 — 4 der menstruatieperiode). 

 Het proces beperkt zich hoofdzakelijk tot beide placentairplaatsen. In de 

 figuur is een dezer afgebeeld. De begrenzing tegenover de uterusholte is 

 convex, ten gevolge van de zwelling van het stroma en de uitgebreidheid 

 der bloedlacunen. Het dek-epitheel ligt in plooien en vertoont reeds kleine 

 defecten. De extravasaten liggen gedeeltelijk subepitheliaal, gedeeltelijk door 

 zeer kernrijk stroma van het dek-epitheel en van elkander gescheiden. In 

 deze zeer breede mucosa liggen talrijke sterk gekronkelde klieren, welke 

 in de fundi zijn uitgezet, terwijl het meer naar het uterusl urnen toe gele- 

 gen deel door epitheeldegeneratie en desquamatie bezig is te gronde te 

 gaan (kl. deg.). Dit is in de figuur door een zwarte stippellijn aangegeven. 

 Het geheele gedeelte der mucosa tot aan de muscularis is buitengewoon 

 vaatrijk. Dikwandige, sterk gewonden arteriolae (art.) reiken tot dicht aan 

 de inwendige oppervlakte. In dezen uterus, waarvan een der bijbehoorende 

 ovaria een recent corpus luteum vertoont, draagt de menstruatie een geheel 

 ander karakter dan in het in figuur 5 afgebeelde uterusslijmvlies, dat in 

 hetzelfde stadium van den menstrueelen cyclus verkeert, zonder dat dit 

 proces met een ovulatie gepaard ging. Vergr. X 28. 

 Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 520 b2. 



Fig. 14. Plaatselijke degeneratie van klier-epitheel, gelijk deze in de vorige 

 figuur met zwarte stippellijn is aangegeven. De donkere kernen zijn voor 

 het meerendeel verschrompelde epitheel kernen; enkele behooren wellicht tot 

 leucocyten. Vergr. X 380. 

 Utr. Mus. Cat. n°. Cercocebus 520 a' II 5. 

 Fig. 15. Sagittale doorsnede door een schijfvormige plek met celwoekering op 



