XXXV 



Hoezeer men voorzichtig moet zijn met de vergelijking van deze en 

 dergelijke schedelopeningen, toont spreker aan door de vertooning van 

 figuren uit de verhandeling van J. T. Brandt: Untersuchungen über die 



Craniologischen Entwicklungsstufen der Nager der Jetzwelt. Mém. 



de l'Acad. de St. Pét. 6e ser. IX, 2; Sc. Nat VII 1855. Vergelijkt men 

 de daarin gegeven afbeelding van den Ochotona-scbedel met die van 

 sommige Hystricomorphen, zoo zou men tot het besluit kunnen komen, 

 dat bij de laatste dezelfde verdeeling der foramina incisiva in tweeën 

 voorkomt als bij de eerste. Toch is dit niet het geval, zooals spreker 

 aan een Viscacha-schedel demonstreert; bij de Hystricomorpha heeft men 

 werkelijk te doen met een zelfstandig ongepaard foramen vóór de vol- 

 ledige, onverdeelde foramina incisiva, zoodat deze opening niets te 

 maken heeft met het schijnbaar ongepaarde snijtandsgat der (meeste) 

 Ochotona-soorten, maar slechts een eigenaardigheid in de Hystricomorphen- 

 groep vormt. 



Gaat men aan de hand van Forsyth Major's onderzoekingen de vraag 

 naar het phylogenetisch verband tusschen haas en konijn na, dan zou 

 men met hem tot het besluit moeten komen dat het konijn den oor- 

 spronkelijkst gebouwden schedel bezit. Het bovenvermelde palaeontolo- 

 gische resultaat toch schijnt dan overeen te stemmen met het vergelij- 

 kende anatomische en het ontogenetische. Immers : plaatst men de 

 schedels der verschillende Leporidensoorten in een reeks, naar gelang 

 van de wijdte hunner choanen en de lengte-afmeting van hun beenige 

 gehemelte- brug, dan blijken die met de smalste choanen en het langste 

 gehemelde volgens F. M. de oorspronkelijkste vormen te zijn. En verge- 

 lijkt men de schedels van jonge Leporiden met die hunner volwassen 

 soortgenoten, dan vertoonen de eerste betrekkelijk smallere choanen en 

 langere gehemelten. 



Voor 't controleeren der laatste bewering ontbrak het spreker tot nog 

 toe aan materiaal en tijd. Maar wat de relatieve oorspronkelijkheid der 

 Leporiden en de Lagomorphen in 't algemeen aangaat, is hij van meening, 

 dat de redeneering juist omgekeerd moet worden. De eigenaardigheden 

 van den Lagomorphen-schedel kunnen volgens hem alleen verklaard 

 worden, door aan te toonen, dat een nog zeer oorspronkelijk gebouwd 

 knaagdier is gaan afwijkeü van de echte knaagdier-levenswijze, waaraan 

 deze orde haren zoo typischen bouw dankt, en, met opoffering van 

 allerlei vermogens, b.v. dat om te klimmen, zijn heil uitsluitend is gaan 

 zoeken in snelle vlucht. Hieraan is de groote lichtheid en de ruime 

 bouw van den schedel te danken. Die eigenaardigheden zijn bij den haas 

 ongeschonden bewaard gebleven, bij andere Leporiden daarentegen weer 

 meer of min teruggegaan, omdat zij tot zekere hoogte zijn teruggekeerd 

 tot de aloude levenswijze van gravende en knagende holendieren. 



De Lagomyiden zijn in dit opzicht nog verder teruggegaan dan de 

 konijnachtige Leporiden, maar natuurlijk zelfstandig, d. i. onafhankelijk 

 van deze laatste. Forsyth Major bestrijdt Winge's meeningen ook ten 

 deze opzichte, o. a. door te wijzen op de vele, z. g. oorspronkelijke ken- 

 merken der Lagomyiden, in vergelijking met de Leporiden. Spr. 

 daarentegen voelt zich veel meer aangetrokken tot Winge's beschou- 

 wingen en vraagt zich af, of die kenmerken wel werkelijk oorspronkelijk 

 zijn. Zoo b.v. het ontbreken van den processus supraorbitalis ossis frontis, 

 waardoor de afscheiding tusschen oogkas en slaapgroef bijna geheel ver- 

 vallen is Hij is nl. van meening, dat deze afscheiding juist moet aan- 

 gemerkt worden als iets oorspronkelijks, en dus hare reductie als een 



