142 



door eigen sperma bevrucht worden. Op die wijze zou de waar- 

 neming van Max Schultze te verklaren zijn, die in April em- 

 bryonen aan de zijden van het lichaam heeft zien uittreden; ook 

 SciiRÖDER zegt embryouen in het morula-stadium op doorsneden 

 te hebben waargenomen. 



N. diversicolor is een euryhaline soort, die zoowel in ge- 

 woon zeewater gevonden wordt als in water, dat slechts geringe 

 sporen van zout meer bevat. Het is de eenige polychaete Annelide 

 door Mendthal aangetroffen in het Frische haf, dat een zoutge- 

 halte van 0.0058 °/q heeft, eveneens in het N. W. deel der Danziger 

 Bucht (Putziger Wiek) waar het zoutgehalte tot 0.68 a 0.70 "/^ 

 daalt ^) ; ook in de mond der Schwentine, waar het water een 

 zoutgehalte heeft, wisselend tusschen 0.94 % en 1.82 "/q, werd zy 

 door KuHLGATZ waargenomen. ■'^) Ook aan de fransche kust werd 

 zy door Ferrontère in de monding der Loire nog aangetroffen, 

 tot waar het water bijna zoet was.^) Toch schijnt zy altijd een 

 zeker quantum zoutgehalte noodig te hebben om te kunnen blyven 

 bestaan ; verder dan waar het zeewater binnendringt in het Frische 

 haf zou zij moeilijk kunnen gaan. Metzger heeft waargenomen, 

 dat als zy 's zomers met het zeewater de friesche mooren binnen- 

 dringt, zy zich ver binnen'slands verspreidt; maar zoodra in den 

 herfst het moorwater door de aanhoudende regens zoet wordt, en 

 het zoutgehalte onmerkbaar is geworden, dan liggen zy dood op 

 den bodem. ^) Wel schijnt het, volgens de proefnemingen van 

 Ferronière, mogelyk zelfs voorwerpen uit gewoon zeewater af- 

 komstig aan het zoete water te acclimatiseeren ; door langzame 

 toevoeging van zoetwater is het hem namelyk gelukt in 18 dagen 

 een exemplaar uit zee-water in zoet-water over te brengen. Maar 

 hiervan is steeds onvruchtbaarheid een gevolg. Volgens denzelfden 

 onderzoeker kan N. diversicolor zelfs een plotselinge indompeling 



1) Wissensch. Meeiesunters. d. Commission z. W, Unters. d. deutschen Meere, 4er Ber. 

 Jrg. VII— XI, 1882. p. 181. 



2) Ibidem, Neue Folge, Bd. III, 1898, p. 01. 



3) Etudes biologiques sur les zones supralittorales de la Loire-inférieure : Bullet, d. 

 1. Süc. d. Sc. nat. de l'Ouest de la France, (2) t. I, 1901, p. 1, pi. I— IV. 



4) Ehlees, loc. cit. p. 556. 



