XXXI 



energie te temperen. Het eerste geschiedt door een enorme reductie van 

 kernmateriaal, die vóór iedere bevruchtiging plaats beeft en op te vatten 

 is als een krachtige voortzetting van het autogene reguleeringsproces ; 

 het tweede zou volgens Hertwig tot stand komen door de versmelting 

 van twee elkaar vreemde kernen, die nog niet op elkanders protoplasma 

 »gestemd" zijn. Dit laatste is slechts een onderstelling. 



Van meer feitelijk belang, ook omdat het als vaststaand beschouwd 

 kan worden, is het dat wij de bevruchting als een samensmelting van 

 twee cellen moeten opvatten, waar de kernplasmaverhouding gestoord is. 



Gaan wij van deze opvatting uit, dan is het merkwaardig te bedenken, 

 dat bij hoogere organismen een diflPerentieering in twee geslachten heeft 

 plaats gevonden, tengevolge van een wijziging in de kernplasmaverhou- 

 ding en wel een wijziging in beide geslachten naar tegenovergestelde 

 richting. De spermacel is uiterst arm, de eicel zeer rijk aan proto- 

 plasma. Zij hebben deze wijziging ondergaan in verband met de verschil- 

 lende rol, die zij ieder te vervullen hadden. Er heeft een arbeidsverdeeling 

 plaats gegrepen tusschen de primitieve generatieve cellen. Hun kernen 

 zijn gelijkwaardig, maar 't protoplasmagehalte is bij de een ten behoeve 

 van een grootere activiteit verminderd en bij de ander ten behoeve van 

 betere voedingsomstandigheden vermeerderd. 



Niet alleen dus de bevruchting, maar ook de differentieering der ge- 

 slachten is door een gewijzigde kernplasmaverhouding te verklaren. 



Wij hebben dan ook het i'echt te verwachten, dat dezelfde oorzaken, 

 die de kernplasmaverhouding veranderen, ook van invloed zullen zijn bij 

 de bepaling van het mannelijk en vrouwelijk geslacht. 



Van groot gewicht is daarom, dat wij het eenigszins in onze hand heb- 

 ben die kernplasmaverhouding te veranderen. Uit het voorafgaande bleek 

 reeds dat lang voortgezette kuituur een der voornaamste factoren daai'toe is. 

 Doch ook door temperatuur en voeding kunnen wij een veranderde 

 kernplasmaverhouding tot stand brengen. 



Talrijke proeven heeft Hertwig met zijn leerlingen ondernomen om 

 zijn theorie daadwerkelijk te bewijzen. Zijn proeven met kikkereieren, 

 Daphniden en speciaal ook met Dinophilus leveren het overtuigend bewijs, 

 dat de natuuronderzoeker willekeurig een zeer groote invloed kan uit- 

 oefenen op het ontstaan van het mannelijk en vrouwelijk geslacht. De 

 bespreking dezer proeven zou hier te ver voeren. 



Het doel van spreekster's onderzoek is nu geweest de invloed der boven- 

 genoemde factoren bij Actinosphaerium na te gaan. 



Hiertoe werd Actinosphaerium gedurende talrijke maanden onafgebroken 

 sterk gevoederd 'met Stentoren. Na eenigen tijd traden typische depressie- 

 perioden op, waarin de dieren weinig of geenerlei voedsel tot zich namen 

 en zich niet deelden. Na een dergelijke rustperiode begon dan de deeling 

 weer opnieuw. Uit deze voedingskultuur werden nu telkens kleinere kui- 

 turen afgescheiden en zorgvuldig over twee glaasjes verdeeld. Deze kui- 

 turen ontvingen geen voedsel en werden in verschillende temperatuur 

 gebracht. Het duurde dan meestal niet lang of de dieren begonnen zich 

 te encysteeren, waarna de cysten op de meest mogelijk verschillende 

 stadiën werden gefixeerd en gekleurd. 



Uit deze onderzoekingen bleek nu dat de Actinosphaeriën, die gedu- 

 rende langen tijd gekultiveerd waren, een grooter aantal kernen hadden 

 dan normale dieren. Deze kernen werden dan bij het encysteeringsproces 

 niet voldoende geresorbeerd en het gevolg was dat er moedercysten 

 ontstonden met 40, 50 tot zelfs 60 kernen in plaats van met 5 — 25 

 kernen. Al de achtergebleven kernen omgaven zich dan met een laagje 



