XXXII 



kiezel en scheidden zich in afzonderlijlie z.g. primaire cysten, die nu na- 

 tuurlijk maar elk zeer weinig protoplasma ten deel kregen. De primaire 

 cysten waren dus klein, en badden in verhouding veel kernmateriaal. 

 Dit kwam in de kou nog sterker tot uiting. Daar werden nog minder 

 kernen geresorbeerd en ontstonden dus nog meer primaire cysten, die 

 in verhouding nog kleiner waren. Een en ander werd door platen ver- 

 duidelijkt. Deze kleine cysten, ontstaan onder den gezamenlijken invloed 

 van voortgezette kuituur en koude, toonden allerlei afwijkingen in hunne 

 verdere ontwikkeling, waarvan de beschrijving echter te ver zou voeren. 

 Een interessant geval wil spreekster echter nog vermelden. [Normaler- 

 wijze deelt zich bij Actinosphaerium een primairkern in twee secundair- 

 kernen. Deze kernen, die ieder te vergelijken zijn met een ei-moedercel, 

 maken dan de z g. reductiedeelingen door, door ieder twee poollichaampjes af 

 te scheiden, waarna de beide nu ))rijpe" eicellen met elkander versmelten. 

 Bij verscheidene der abnormaal kleine cysten kwam het nu voor, dat de 

 secundair- kernen in plaats van poollichaampjes uit te stooten, zich in 

 twee gelijkwaardige stukken deelden, die zich daarna nog eens in tweeën 

 deelden. De ontwikkeling geleek dus volmaakt op de spermagenese. Dit 

 is wel een curieus feit, wanneer men bedenkt, dat reeds de geheele 

 ontwikkeling van de abnormaal kleine cysten met groote kernen als een 

 differentieering in mannelijke richting was op te vatten. 



Namens de Heer Tesch doet de Heer Redeke eene mededeeling 

 over: Voorkomen van Octopus vulgaris aan onze kust. 



Hoek achtte het (1893) nog onwaarschijnlijk, dat inderdaad O. vulgaris 

 aan de Nederlandsche kust voorkwam, en hield het niet voor uitgesloten 

 dat de vroegere opgave van Herklots op verkeerde determinatie berustte, 

 en deze een Eledone voor zich had gehad. 



In de laatste jaren is Octopus herhaaldelijk waargenomen, en wel in 

 groote, volkomen levenskrachtige exemplaren. . 



Zesmaal is Octopus in de laatste twee jaar in Nieuwediep aangebracht; 

 in Juni van dit jaar werd een klein exemplaar bij West-Kapelle ge- 

 vonden, en voor enkele weken een Octopus van 70 cm. nabij Scheveningen 

 gevangen en naar de Rott. Diergaarde overgebracht, zooals Dr, Büttikofer 

 zoo welwillend was mij mede te deelen. 



Dit bij herhaling geconstateerd voorkomen, terAvijl vroeger deze soort 

 toch zeker zeer zeldzaam moet zijn geweest, wijst misschien, zij 't dan 

 ook op zeer bescheiden schaal, op een dergelijk verschijnsel, als in '99 

 en 1900 aan de zuidkust van Engeland werd waargenomen (Garstang, 

 Journal Marine Biol. Ass., Vol. VI). Terwijl vroeger Oc<opws in Plymouth 

 zeer zelden voorkwam, werd deze soort opeens in 't voorjaar van '99 

 zeer algemeen, en wel zoodanig, dat reeds dienzelfden zomer de krabben- 

 en oestervisscherij belangrijk werd benadeeld, en zelfs dikwijls geheel 

 moest worden opgegeven. Het aantal van Octopus nam zoo toe, dat 

 somtijds, na stormen, karrevrachten vol van het strand werden gehaald, 

 en als mest gebruikt. De vermeerdering werd toegeschreven aan de 

 buitengewone warmte van voorafgaande zomers, en de zachte winters, 

 waardoor Octopus, die eene meer zuidelijke verbreiding bezit, in noor- 

 delijker streken doordrong. 



Wat onze kust aangaat moeten wij dit blijkbaar tegenwoordig meer 

 dan vroeger voorkomen van Octopus vulgaris aan onbekende oorzaken 

 toeschrijven — het is aan te nemen dat, in het verloop van gunstige 

 zomers, deze soort uit het Kanaal zich in noordelijker streken uitbreidt, 

 en dan wel bij Nieuwediep zijn noordgrens schijnt te bereiken; althans 



