IV 



nog zonder doorboring van de scheiwand met het primaire archenteron, 

 als gezegd is). 



Deze tijdelijke doorbraak van de tweede in de eerste oerdarraholte (die 

 ook bij de ))ectodermale knopping" der Margeliden wordt gevonden) 

 moet waarschijnlijk ook bij Amphibien worden aangenomen ter verklaring 

 van de anders volkomen raadselachtige doorbraak van het (secundaire) 

 archenteron in wat tot nu toe steeds als klievingsholte werd opgevat. 

 De klievingsholte der Amphibien (en dus ook de ïkiemholte" des Sela- 

 chii enz.) is dus waarschijnlijk de primaire oerdarm, die door celverschuiving 

 is ontstaan uit de eigenlijke klievingsholte, welke celverschuivingen hun 

 analogon vinden in de rudimentaii*e wijze, waarop bij zoogdieren het eerste 

 archenteron ontstaat uit de vloer van de archamnionholte. De klievings- 

 holte moet op veel jongere klievingsstadien worden gezocht, zooals Rückert 

 vond bij Selachii, en zooals die in het' algemeen bij alle dooierrijke eieren 

 voortkomt, lang voor het optreden der »kiemholte". Bij Amphibien gaat 

 dus, als deze opvatting juist is, de Mievingsholte" direct over in de 

 •s>kiemholte" (of primaire oerdarm), evenals dat het geval is hij zoog- 

 dieren, wat de genese van het mesoblast bij beide vormen beter verge- 

 lijkbaar maakt, dan met de heerschende opvattingen mogelijk is. 



Wij mogen tenslotte de twee gastrula-phasen niet opvatten (zooals Hertwig 

 in zijn ïïandbuch) als een andere naam voor gastrula- en coeloom- (en 

 mesoblast-) vorming, want in de eei'ste gastrulaphase wordt het zg. ento- 

 dermale mesoblast van de praechordale plaat (en van de randzone? ') 

 gevormd, terwijl de tweede gastrulaphase wel degelijk een porus of een 

 gastrulamond vertoont. Tenslotte komt coeloomvorming niet alleen voor 

 in het mesoblast van de tweede phase der ontogenese, maar ook in de 

 eerste. Het is zeer waarschijnlijk, dat het ongesegmenteerde coeloom 

 (pericard holte en het postembryonale exocoeloom) tot het prozoön hoort. 

 Het rudimentaire exocoeloom, dat Spr. bij Tupaia en Erinaceus vond, 

 vergelijkt hij met den enormen exocoeloorazak der Primaten, die zonder 

 eenigen twijfel al aanwezig is, vóór de wig zich vormt. 



Deze laatste vragen, die ook samenhangen met de ontwikkeling van de 

 hechtsteel, hoopt Spr. op een volgende samenkomst te mogen behandelen. 



Vervolgens spreekt de Heer Jordan over de; Spieren van die- 

 ren, die op ))holle organen" gelijken. 



Voor de biologische synthese van de toekomst zijn anatomie en physio- 

 logie geen tegenstellingen meer. Het begrijpen van de organisatie is de 

 taak dier wetenschap : dat is het causale gebeuren, zooals het door den 

 bouw der organen in vaste banen geleid wordt. De vergelijkende biologie 

 heeft daarenboven hare bijzondere taak; voor haar spreken de verschillen 

 tusschen de onderscheidene diergroepen eene bijzondere taal. ledere dier- 

 soort is een produkt van hare afstamming en van die verrichtingen, die 

 van haar «milieu" gevergd worden. Tot nog toe heeft de zoölogie zich 

 voor de karakteriseering der soorten bepaald tot de anatomische gevolgen 

 van de afstamming en tot de uiterlijke beschrijving van de speciale orga- 

 nisatie. Wij wenschen de diersoort en de diergroep ook op den grondslag 

 van de verrichtingen te kenschetsen. 



Vergun mij een voorbeeld. Ieder zoöloog weet eene Actinie of eene 

 Holothurie, eene slak of eene Ascidie te beschrijven : Een blaas- of zak- 



1) De landzone en het randmesoblast is de aanleg der area vasculosa. 



