vormig dier. De wand van den zak is spierachtig, n.1. een zoogenaamde 

 huidspierzak enz. De physioloog ecbter kan aantoonen, dat op deze wijze 

 de organisatie van deze dieren alles behalve in zijn geheel beschreven 

 wordt. De zakvormige bouw is slechts begrijpelijk, wanneer men de me- 

 chanische voorwaarden kent, zonder welke zulk eene levende blaas b.v. 

 niet bewogen zou kunnen worden. Hieruit zal tevens blijken, dat voor de 

 beschrijving van zulke dieren bijzondere physiologische eigenschappen van 

 hunne spieren al even belangrijk zijn als anatomische kenmerken. 



Wij hebben het te doen met dieren bij welke de bewegingen uitgevoerd 

 worden uitsluitend door den huidspierzak zelf. Want er ontbreken hef- 

 boomextremiteiten ten eenenmale. Het is mogelijk, dat het gemis aan een 

 (toereikenden) bloedsomloop het bezit van echte extremiteiten onmogelijk 

 maakt, aangezien zulke extremiteiten niet voldoende gevoed en van zuur- 

 stof voorzien zouden kunnen worden. Zeker echter is, dat het centrale 

 zenuwstelsel, gebrekkig gecentraliseerd als het is, de beheersching van 

 zulke extremiteiten onmogelijk zou maken. Deze namelijk moeten door 

 antagonistisch werkende spieren worden bewogen; echt spierantagonisme 

 echter vergt eene bepaalde, ingewikkelde innervatie '). 



Eene blaas, die door de spieren van haren wand moet worden bewogen, 

 kan hare vastheid niet verkrijgen door een skelet. Echter ook zulk een 

 dier moet tot een zeker punt stevig zijn. Hier kan stevigheid uitsluitend 

 verkregen worden door turgor, d. w. z. er moet in de blaas een zekere 

 drukking heerschen, evenals b.v. in een luchtballon. Deze drukking moet 

 aan zeer bepaalde eischen voldoen : 1° De verhouding van de oppervlakte 

 van den huidspierzak tot het volume van den inhoud (bloed, organen enz.) 

 moet zoodanig zijn, dat de zak volmaakt gevuld is. Ware dit anders, dan 

 zou iedere spierbeweging, in de plaats van eenig nuttig effekt (voor de 

 verplaatsing van het dier b.v.) slechts dienen om de genoemde verhou- 

 ding te helpen bereiken. De blaas zou zich alleen nauwer om den inhoud 

 sluiten, tot dat voor een bepaalden inhoud de kleinst mogelijke opper- 

 vlakte gegeven zou zijn. 2° Aan den anderen kant echter mag in zulk 

 een systeem (b.v. door plaatselijke spierbeweging) ook geen overmatige 

 druk ontstaan, zoodat de blaaswand gespannen zou zijn : want ware dit 

 zoo, dan zou iedere spier verkorting zeer veel overbodige energie vergen. 

 Naar gelang van deze verkorting namelijk zou de spanning toenemen, zij 

 zou de spier werking hoe langer hoe meer bemoeielijken. 



Aan deze twee voorwaarden kan alleen tegelijk worden voldaan, als 

 de druk teweeg wordt gebracht daardoor, dat de spieren van den blaas- 

 wand voortdurend in een toestand van verkorting verkeeren: Opdat zij, 

 zoodra overmatige druk ontstaat, dezen zonder meer door zich te rekken 

 en dus mee te geven, vereffenen. Dit meegeven moet geschieden, zonder 

 dat er hierbij spanning in de spier ontstaat. 



De skeletspieren van een kreeft of van een gewerveld dier zouden aan 

 deze voorwaarden niet kunnen voldoen. Wel zijn zij in staat om blijvend 

 in verkorten toestand te verkeeren. Zou er echter in de blaas overmatige 

 druk ontstaan, dan zouden deze spieren hoogstens mee kunnen geven als 



1) Eene schijnbaie uitzoncleiing op dezen regel z^n do Echiniden. Echter hefboom- 

 extremiteiten (de stekels) 'zonder eenige voeding, en hunne beweging door spiereu, die 

 niet in vast antagonisme met, elkander werken, vinden wij uitsluitend bij deze zoo 

 vreemd georganiseerde dieren. Komen zoo algemeen befbooniextremiteiten niet zonder 

 echt antagonisme voor, zoo vindt men oingekeeid echt antagonisme zonder extremiteiten 

 bij Anneliden. Zij hebben dan ook een vrij goed gecentraliseerd zenuwstelsel. 



