VII 



Alle veranderingen van lengte bij deze vezels zijn van passieven aard : 

 door overmaat van druk in het dier worden zij gerekt, door verkorting 

 van de echte spieren wordt hunne visqueuse massa ineengedrukt, net als 

 dit met een stuk koekdeeg zou gebeuren. Wanneer dus b.v. de echte 

 spieren de waterlong ontledigen, dan wordt de huid tevens zoodanig in 

 elkaar gedrukt, dat hare oppervlakte ten opzichte van het nieuwe, ver- 

 minderde volume, weer zoo klein mogelijk is. En deze toestand blijft be- 

 houden, omdat — na in elkaarschuiving • — de vezels aan nieuwe rekking 

 nieuwen visqueusen weerstand bieden. Het is waarschijnlijk, dat eene 

 soortgelijke scheiding in twee spiergedeelten bij alle holle organen en 

 dieren, die dezelfde inrichting bezitten, voorkomt. 



Dat de plastische of viscosoide tonus eene echte spiereigenschap is, 

 blijkt onder anderen uit het feit, dat bij alle onze blaasvormige dieren, 

 zoover zij een gecentraliseerd zenuwstelsel bezitten, een speciaal centrum 

 voorkomt, dat den viscosoiden toestand van de spieren regelt. Het zijn 

 de pedaalganglien van de slakken, het eenige ganglion van Ciona alsmede 

 de radiaire zenuwen van de Holothurien. 



Samenvattend kunnen wij dus zeggen: Alle diei'en, die door hun bouw 

 op holle organen lijken, zijn gekenmerkt door het bezit van eene bijzon- 

 dere spiersoort of wel eene bijzondere spierfunctie. De spieren zijn instaat 

 weerstand te bieden aan de normale inwendige drukking van het dier. 

 Zij geven bij drukverhooging mee, als eene visqueuse zelfstandigheid, en 

 passen zich zoo aan iedere verandering van volume, aan iedere plaatse- 

 lijke spierverkorting aan. 



ledere lengteverandering is bij deze spieren (of spiergedeelten) slechts 

 passief. Het zenuwstelsel, met name de speciale tonuscentra, oefenen 

 slechts invloed op den viscosoiden toestand. Zij zorgen mitsdien voor 

 doeltrefïende snelheid en quantiteit van de plastische aanpassing. 



Daarna spreekt de Heer Roniijn over Macrothricidae in Ne- 

 derland. 



In de openbare les, waarmede Redeke zijne colleges in hydrobiologie 

 en visscherijkunde aan de Amsterdamsche Universiteit aanving, stelde hij 

 den eisch, dat men, om door de hydrobiologie voor het onderzoek naar 

 de waterverontreiniging partij te kunnen trekken, de zoetwaterfauna en 

 flora van Nederland grondig moet bestudeeren. Die noodzakelijkheid had 

 ik ook reeds lang gevoeld en daar mijn betrekking mij tenminste in de 

 drie zuidoostelijke provinciën van ons land overal heen voert en overal 

 betrekkingen doet aanknoopen, ben ik er in geslaagd eenig materiaal voor 

 deze kennis bijeen te brengen. 



Voor de eerste mededeeling hierover heb ik de Macrothricidae gekozen 

 om verschillende redenen. 



Het is een kleine, goed begrensde familie der Cladoceeren, waarvan de 

 leden zonder uitzondering goed van elkander te onderkennen zijn. 



Zij leven bijna uitsluitend aan of nabij den bodem onzer wateren, werken 

 daar mede aan de omzettingsprocessen, waarop voor een goed deel het 

 behoud van een gezond leven in de geheele watermassa berust. 



De ervaringen, die ik bij deze groep heb opgedaan en die ik o. a. bij 

 de studie der Naididae heb bevestigd gevonden, geven mij de overtuiging, 

 dat de bodem der wateren zelfs in gebieden, waar zoo ijverig is gewerkt 

 als in Saksen en Bohème, nog maar zeer- onvoldoende is onderzocht en 

 dat de door de meeste onderzoekers gebruikte techniek nog zeer veel te 

 wenschen overlaat. 



