XXXIV 



veenweiland, eene plas, die duidelijk niets anders kan zijn dan een diep 

 stuk beekloop. 



In het najaar van 1916 vond ik, tusscben Boxtel en St. Michielsgestel, 

 eenige dergelijke vennen, niet ver van de Uomrael, die met eene grootere, 

 diluviale Dommel in verband kunnen gebracht worden, als het Leisen- 

 ven en het Zandven. Ook bij hen is er geene aanleiding aan iets anders 

 dan gewone wateruitschuring te denken. 



De moeielijkheden komen eerst voor den dag bij de meest bekende 

 Oisterwijksche vennen: I" Diaconie- en Brandven, 2" Choorven, Witven 

 en Esschenven, 3" Staalberg-, Wolfsput-, Aderven. Allen zijn van Z.W. 

 naar NO. gericht en aan het N.0. einde door duidelijke amphitheaters 

 van stuifzand omgeven, die met elkander versmelten, de vennen van 

 elkander scheiden en naar het Z W, verdwijnen. Het kan niet, op rede- 

 lijke gronden, tegengespi'oken worden, dat zij door den wind uitgekolkt 

 zijn. De laagte en de daarbij behoorende hoogte liggen vlak naast elkander. 



Maar toch liggen zij zoo duidelijk evenwijdig aan elkander en 



aan de beken Voorste- en Achterste Stroom, dat men, bij enkele be- 

 schouwing eener — niet topografische — landkaart, tot de meening 

 komt, dat het stukken beekloop zijn. Daarenboven ligt, in het verlengde 

 der groep, een moeras ))De Moddervelden", dat zeer doet denken aan een 

 oud, onvoldoende drooggelegd dal. 



Het is hier weder de vergelijkende anatomie of juister geologie, die 

 eene oplossing aan de hand doet. Tusschen Boxtel en St. Michielsgestel 

 liggen beide soorten van vennen door elkander. Ik zoude daarom de op- 

 lossing aldus voorstellen. 



Er bleef eene onvoltooide dalvorming, met netvormige erosie bestaan 

 iu bepaalde stukken van beekloopen. In andere stukken concentreerde 

 zich die tot eene enkelvoudige beek met normaal dal. 



Hier en daar waren diepere kolken in die beekloopen. De bodem rees, 

 het terrein viel droog, hier en daar begon de wind haar spel met die 

 kolken, holde ze dieper uit, en bekommerde zich in het geheel niet of 

 veel minder om andere. Op de vraag » waarom die voorkeur?" kan ik 

 geen antwoord geven. 



De bodem daalde daarna weder, de kommen groeiden toe met veen en 

 werden zoodoende bewaard tot in historischen tijd. Toen kwam de mensch, 

 stak en baggerde bet veen weg, zoodat de schilderachtige vennen geboren 

 werden. In de minder diepe, als Kietven, Allemansven, enz. ging de veen- 

 vorming weder op nieuw haren gang, om ze in onzen tijd geheel te 

 vullen. In diepere, als Choorven, Witven, Esschenven ging zij minder 

 snel. In nog diepere baperkte zij zich alleen tot de oevers. Sommige 

 vennen zijn beter in stand gebleven door de zorg der eigenaars, die ze 

 lieten schoonmaken. In 1910 gebeurde zulks nog met den vijver van den 

 Hondsberg, een afgesnoerd stuk van den Achtersten Stroom, geen eigen- 

 lijk ven. Allicht zijn er nog meer oorzaken voor de verschillen, die men 

 thans waarneemt, misschien spoor ik er nog op. 



Zondag 24 Juni had onder leiding van de Heeren Dr. J. Lorié en Dr. 

 J. Tii. OuüEMANS een zeer goed geslaagde excursie naar <le vennen 

 te Oi^tcrivijk plaats. Men vertrok 9 uur van Hotel de Linde te Oister- 

 wijk en na bezichtiging van een aantal vennen werd in restaurant Groot- 

 Speyk de lunch gt^l)ruikt In de namiddag kwam men weder te Oister- 

 wijk terug. 



