XIIl 



voor een primitief patroon van teekening, t. w. overeenkomst tussclien 

 vóór- en achtervleugel en tusschen boven- en onderkant, berustende op 

 het bezit van een eenvoudig patroon, gevormd door een motief van 

 teekening, dat over de geheele vleugeloppervlakte hetzelfde blijft en 

 zich streng houdt aan de scheidingslijnen gevormd door de vleugeladeren. 

 Dit motief bestaat bij jiopuli uit tusschenadervlekjes van meerendeels 

 convex-concave gedaante (de convexiteit naar buiten gekeerd), die zoo 

 legelmatig zijn gerangschikt, dat zij zich scharen tot overdwars over 

 den vleugel verloopende donkere handlijnen. Ofschoon met al deze 

 liinen even duidelijk, regelmatig en volledig zijn, kan men toch met 

 oToote mate van waarschijnlijkheid beweren, dat er zeven hoofdlijnen 

 zijn, en dat de voornaamste harer wederom begeleid worden door 

 minder donkere en scherpe vlekkenreeksen, zoodat het aantal dwars- 

 banden, wanneer men niet op diepte en scherpte van vlekteekemng let, 

 noo' liooger zou kunnen gesteld worden. Op de bovenzijde van den ach- 

 tervleugel van popuU wordt het gelieele wortelveld ingenomen door een 

 steenroode tint, die voornamelijk teweeggebraclit wordt door liaarvormige 

 schubben, en die blijkbaar de oorspronkelijke teekening overschaduwt 

 en wegvaagt. Aan de onderzijde van den achtervleugel, waar die roode 

 beharing ontbreekt, is dan ook de teekening duidelijker en vollediger, 

 terwijl omgekeerd het wortelveld van den vooi'vleugel aan die zijde door 

 een grijze beharing is overschaduwd. 



Bij ocellahiü daarentegen is de tegenstelling tusschen voor- en achter- 

 vleugel aan den bovenkant zeer in 't oogloopend, en wijkt vooral de 

 aclitervleugel van de bovengestelde eischen voor een oorspronkelijke tee- 

 kening sterk af. Op den bijna homogenen rozerooden grond, die onge- 

 veer de gelieele ziclit1)are oppervlakte van den aclitervleugel inneemt, 

 staat n.l. een groote, sclierp met donkerzwart gecontoureerde oogvlek, die 

 een donkere pupil op een smalle lichtblauwe iris vertoont. 



De voorvleugel daarentegen is gemarraoreerd met donkere vlekken 

 van verschillenden omvang, vormen intensiteit op lichtbiuingrijzen grond. 



Deze teekening bezit een dubbele biologische beteekenis: in de eerste 

 plaats vormt zij een beschermingsmiddel voor het dier, wanneer het 

 overdag zit te slapen te midden der wilgentakjes. Dan overdekken de 

 vóór- (ïe achtervleugels, met uitzondering van het voorste gedeelte dezer 

 laatste, dat bij het vliegen juist onder de voorvleugels verscholen blijft 

 evenals bij andere vlinders, en dan ook bij de meeste hunner van teeke- 

 ning verstoken is. 



Hier daarentegen is het geteekend met dezelfde geschulpte lijnen en 

 in overeenkomstige tinten als de voorvleugels, en vormt daardoor als 't 

 ware een voortzetting van deze naar voren, waardoor de gedaante van 

 een ineengekiinkeld blad met een middennerf en zijnerven nog treflen- 

 der is nagebootst. Wanneer ecliter het dier in zijn slaap wordt ge- 

 stoord, laat het de voorvleugels in voorwaartsche richting zakken, zoo- 

 dat het achterste deel der achtervleugels zichtbaar wordt, en twee groote 

 zwartgerande lichtblauwe irissen rondom een wijde zwarte pupil uit een 

 roze oogveld van onder zware donkere wenkbrauwen (de vlekken langs 

 den achterrand der voorvleugels) den belager schijnen aan te staren, 

 die, zooals ])roeven bewezen hebben, daardoor heftig verschrikt wordt. 



Nu laat zich gemakkelijk aantoonen (zooals 'op overtuigende en namv- 

 keurige wijze is geschied" door J. Botke in zijn proefschrift: Les motits 

 primitifs du dessin des ailes des Lépidoptères et leur origine phylétique, 

 Groningen 1916, pag. 106), dat deze teekening der bovenzijde van oed- 



