NV 



Langs (lezen we;^ van vergelijking met aiiileie, zuuwel nader als vei- 

 wijderdei' verwante soorten, kan men ■voor ieder dillerentieel kenmerk 

 der vleugelteekening van ocdiaius aantoonen, dat het niet speciliek eigen 

 aan en onderscheidend voor die soort is. dorh aan een reeks van vlinder- 

 VTjrmen gemeen. Als soortelijk eigenaardig blijven ten slotte slechts de 

 kleine bijzonderheden der afzonderlijke bestanddeelen van de teekening 

 over: zooals l).v. de grootte en afgerondheid van de oogvlek, en liare 

 verplaatsing van den achterhoek des vleugelrands naar binnen. Even- 

 min als de eigenaardigheden, waardoor ocellalus zich vau jjoj^jh^j onder- 

 scheidt, mogen opgevat worden als soortskenmerken van eerstgenoemde, 

 gaat het aan om de kenmerken, waarin zij met populi overeenkomt, 

 zonder meer als generieke te l)esch(mwen. De verdeeling toch in zeven 

 hoofddwarsbailen , elk samengesteld nit tusschenadervlekken, en van 

 elkaar gescheiden door lichtere tnsschenrnimten. waarin rijen van min- 

 der in 't üogloopend gepigmenteei'de vlekken knnnen gelegen zijn, komt 

 niet sleclits in meerdere andere Sphingidengenera voor, maar schijnt ook 

 ten grondslag te liggen aan het klenrenpatroon van vei'scheidene andei'e 

 families van vlinders, ja wellicht aan dat van alle. Under andere kon 

 ik een dergelijk patroon gemakkelijk opsporen bij de fam.(ler ^4rc^/n/a^', 

 en blijkt Mej. A. F. Braun, geheel onafliankelijk van deze mijne opvat- 

 tingen, bij de analyse van het klenTenpatroon der Tineidenfamilie JA- 

 ihocoUeih tot een gelieel overeenkomstig patroon van zeven donkere 

 dwarsbanden te zijn gekomen. 



In geen geval echter kan het ontstaan der eigenaardigheden van een 

 of andere vleugelteekening toegeschreven worden aan de beschermende 

 beteekenis, welke die teekening voor het dier bezit. Protectieve of ad- 

 vertatieve patronen vormen geen afzonderlijke categoiien van teekening, 

 zij dragen geen eigen karakter, maar zijn niets anders dan bijzonder 

 gespecialiseerde gevallen van het algemeene patroon, dat aan een geheele 

 groep van verwante soorten en geslachten eigen is. De bijzondere ge- 

 acheveerdheid, waardoor zij zich van de 't naast met hen overeenko- 

 mende onderscheiden, kan wel door natnurkenze belionden blijven, maar 

 nimmer er door teweeggebraclit zijn. Met de bewering, dat een of an- 

 der klenrenpatroon niet primitief, maar slechts een sympatliisclie, na- 

 bootsende teekening is, w^ordt dus een tegenstelling gemaakt tusschen 

 twee ongelijkwaardige zaken, die niet met elkaar in verband mogen 

 gebracht worden. Nabootsend of waarschuwend kan iedere teekening 

 werken, een oorspi'onkelijke evengoed als een secimdair gewijzigde. De 

 teekening der beide vleugelparen van populi bootst evengoed den vorm- 

 en de kleurschakeeringen van een dor blad na als die der voorvleugels 

 van ocellatiis, de steenroode overharing van het wortelveld harer achter- 

 vleugels heeft wellicht een dergelijke biologische beteekenis voor populi 

 als de paarsroode verkleuring bij oceJlatus, al ontbreekt in de eerste ook 

 de oogvlek, die er bij laatstgenoemde zoo sterk tegen afsteekt. 



Hoezeer zulk een verkleuring, waaronder het oorspronkelijk patroon 

 schuil gaat, en waardoor het in vele gevallen geheel tot verdwijnen 

 wordt gebracht, als een secundaire wijziging verdient opgevat te worden, 

 zien W'ij onder de Sphingiden op een merkwaardige wijze ons voor oogen 

 gesteld door de Braziliaansche soort PJiohoi lahrusiac. Bij deze bestaat 

 tusschen vóór- en achtervleugel een niet minder schrille tegenstelling 

 dan bij Smeyinthus ocellatus, al draagt de achtervleugel van lahrKsiae ook 

 geen oogvlek. Op beide vleugelparen is het oorspronkelijk patroon sterk 

 gewijzigd, en wel in tegengestelden zin: op de voorvleugels is het groo- 



