10 
Het zelden voorkomen van ontblootingen, de moeijelijkheid 
verbonden aan het opsporen van dezelven, de afstand waarop 
de laagsgewijs gevormde bergen zijn gelegen van die streken, 
welke bebouwd en door Europeërs zijn bewoond geworden, 
het ongebaande in de neptunische gebergten, welke zich voor- 
namelijk uitbreiden in de zuidelijke helft van het eiland, in 
een verzengend heet, ongezond klimaat en daarenboven met 
wildernissen zijn bedekt, — voegt men hierbij, dat het terrein 
geene verscheidenheid van schoone vormen aanbiedt, dat geene 
hooge pieken in deze gebergten worden ontwaard, maar dat zij 
slechts gevormd zijn uit lange wrongen of breede bergketenen, 
die zelden hooger rijzen dan 5,000’ en veelal slechts een dui- 
zendtal voeten, ja, eene veel geringe hoogte bereiken, — en 
bovenal de moeijelijkheden gepaard aan het doorkruipen der 
beekkloven, honderden van voeten beneden de oppervlakte 
van het aangrenzende land, dan zal men zich de redenen kun- 
nen verklaren, dat het bestaan eener neptunische formatie, 
hoe groot hare dikte moge zijn, hoe kolossaal zij zich moge 
ontwikkeld hebben, bijna aan alle vroegere reizigers, even als 
aan mij gedurende de eerste jaren van mijn verblijf op Java, 
geheel en al onbekend was gebleven. 
De weinige reizigers, die eenige berigten omtrent de geologie 
van Java hebben medegedeeld #), verkeerden in den waan, dat 
Java slechts uit vulkanische formatien (uit vulkanen en hunne 
producten) bestond; het kon niet anders, of zij moesten in deze 
dwaling vervallen, dewijl zij geene andere dan vulkanische ber- 
gen hadden gezien, met uitzondering musschien van den witten 
wand van de eene of andere kalkrots, welke door het gebla- 
derte der boomen zigtbaar was, — derhalve van een fragment 
dier talrijke kalkbanken, die als het bovenste lid der tertiaire 
formatie boven op de overige lagen gelegen zijn en, op menige 
plaats, als steile rotsen uit den bodem oprijzen. Het neptuni- 
') De Heer C. G. C. Reinwardt, Over de gesteldheid der bergen in de Preanger 
Regentschappen, in deVerh. v. h. Batav. ‚— Dr. & H. van der 
Boon Mesch, de incendis montium igni ardentium insulae Javae, disp. Lugd. Batav. 
1826. — Zelfs L. Horner: Reis haar Bantam, (in de Verh. Bat. Genootsch. t. XVII), 
kende den laagsgewijzen bouw der gebergten niet en hield staande ‚ dat de vlotten 
van pikkolen bij Bodongmanik slechts kleine nesten waren. 
… be 
