79 
gmgen echter, door de Javanen in de laatst verloopene jaren in 
het werk gesteld, om eene waterleiding in den binnenwaarts 
gekeerden wand der kloof te houwen, hebben schipbreuk ge- 
leden op de buitengewone hardheid van het gesteente. 
Wanneer men de lijn, waarin dit noordelijkste neptunische 
bergjuk uitgestrekt is, van den breukrand af denkbeeldig ver- 
lengt, dan loopt zij in de nabijheid. van den top des Tjerimat 
nood waarts voorbij denzelven; veel waarschijnlijkheid wordt 
daardoor bijgezet aan de veronderstelling, dat deze vulkaan 
aan de binnenwaarts gekeerde zijde van den breukrand dezer 
opheffing is witgebarsten en dat hij, door zijne eigene massa 
steeds in hoogte te doen toenemen, tevens al het tertiaire land 
in een wijden omvang met zijne uitwerpselen heeft overdekt. 
Bijna nergens op Java wordt eene plaats gevonden, alwaar het 
tertiaire gebergte, dat zoo rijk is aan petrefacten, zoo duidelijk 
onder de ribben eens vulkaans voortloopt, — onderduikt, — 
als hier in verschillende gedeelten van den omtrek des Tjeri- 
mai, die eene hoogte van 9} duizend voet bereikt, het geval is. 
In dit opzigt verdient vooral het noordelijke juk Meningtèng 
met zijne- poort, zoo-mede de kloof der tji Sangaroeng in het 
bovengedeelte van haren loop door de distrikten Kadoe gêdê 
en Koeningan de aandacht van reizigers, die later deze oorden 
zullen bezoeken, want in die streken loopt zij steeds langs de 
grenzen van den neptunischen en vulkanischen bodem. Aan 
deze grens, namelijk, aan den regteroever dezer beek, welke 
reeds tot het neptunische gebied behoust: ontspringt uit kalk- 
achtigen zandsteen eene warme bron (tji Panas), die op onge- 
veer een paal afstands zuid-zuidoostwaarts van het hoofddorp 
Koeningan i is gelegen. Het bekken is eerst 4 diep uitgehouwen 
in eene vulkanische brekzie, en vervolgens nog 2 dieper in kalk- 
achtigen zandsteen (fijne zandkorrels door koolzuren kalk ver- 
bonden). Het water heeft eenen warmtegraad van 50° Reaum. 
Somtijds ontwikkelt zich zulk eene groote hoeveelheid kool- 
zuur uit dit water,-dat Javanen, die zich er in wilden baden, 
ten gevolge daarvan stikten. De zandsteenlagen, welke aan den 
linkeroever der beek onder den voet des vulkaans onderduiken, 
zijn aldaar bedekt met een 10 voet dikke vulkanische brekzie. 
Hierop liggen losse vulkanische puinbrokken, en dan volgt de 
