87 
de binnenwaaris gekeerde zijde van de doorbrokene keten, der- 
halve nog in het hoogland, 2126 voet, en de hoogste hoek van 
het doorbrokene gebergte, — de wegpas over den goenoeng 
Lanang, welke van het zoo even genoemde dorp naar desa Goe- 
wah voert, — 2,655 voet boven het niveau der zee. Het verval 
der tj1 Taroem, van het 2,100 voet hooge plateau van Bandong 
tot aan deze plaats, bedraagt derhalve 1,110 voet, niettegen- 
staande de lijnregte afstand van de tjoeroek Djòmpòng tot hier 
slechts op 7 palen kan gerekend worden; dit verval heeft 
meerendeels plaats over loodregte trappen: tjoeroek Djömpòng, 
t. Lanang, t. Djoekang rawon, t. Alimoen; onder alle water- 
vallen van Java is de tjoeroek Alimoen: de „stuif- of nevelval” 
de grootste; het schijnt echter, dat hij, behalve door mij, nog 
nimmer door een Europeër is bezocht geworden. 
Geene enkele der dwarskloven, welke ik op Java heb aange- 
troffen, mag, wat hare diepte betreft, met de dwarsdoorbraak 
door deze Lanang-keten: Sangjang hêloet worden vergeleken; 
zij is dieper, enger, woester, huiveringwekkender en wordt door 
eene grootere rivier doorstroomd dan eenige andere kloof op het 
eiland, terwijl men slechts met gevaar van zijn leven haren bo- 
dem kan bereiken, wanneer men, uitgaande van het dorp Tjitja- 
bang, langs den steilen wand benedenwaarts klimt. Heeft men 
eenmaal den diepen bodem der kloof bereikt, is men als het ware 
tot in de ingewanden van het gebergte doorgedrongen, dan 
worden het gevaar en de moeite, aan dien togt verbonden, rijke- 
lijk beloond door de kennis, welke men nopens het geologisch 
zamenstelsel van het gebergte aldaar kan verkrijgen. 
Aan de buitenwaarts gekeerde zijde dezer zandsteenjuk- 
ken, naar de zijde der lager gelegene vlakte van Radjaman- 
dala, treft men steile kalkgebergten aan; eenigen rijzen geheel 
geïsoleerd, sommigen zelfs als pilaren of torens omhoog, gelijk 
de goenoeng Mèêsigit; de meesten echter, zoo als de g. Noeng- 
nang, Boendoet, Awoe, vormen smalle rotskammen, ter 
breedte van slechts 5 à 400 voet, die zich echter ter lengte 
van verscheidene palen uitstrekken, en wier wanden, zoowel 
de binnen- als de buitenwaarts gekeerden, loodregt of bijna 
loodregt staan. Zij vormen geen onafgebroken geheel, zij wor- 
den herhaaldelijk door opene ruimten afgebroken, maar zij 
