145 
aardoppervlakte aldaar eerst langzaam, trapsgewijs en her- 
haaldelijk is gedaald en dat zij later tot de hoogte, welke 
zij thans boven het niveau der zee bereikt, weder 1sopgedreven 
geworden. 
b. Alle plaats gehad hebbende omkeeringen, welke gepaard zijn 
gegaan met de vorming van het laagsgewijze gebergte, hebben 
zich slechts over eene geringe uitgestrektheid der aardop- 
pervlakte doen gevoelen en bijgevolg alléén op de naastbij 
gelegene streken haren invloed uitgeoefend. 
Hoe groot de omkeeringen, die op Java gedurende het 
jongste tertiaire tijdperk zijn voorgevallen, ook mogen toe- 
schijnen, wanneer wij die op zich zelven beschouwen: — 45 
vulkanen zijn opgerezen uit spleten, ontstaan in het tertiaire 
gebergte, zij hebben zich tot eene hoogte van 8 à 114 duizend 
voet-opgehoogd, het neptunische gebergte zelf is op honder- 
den van plaatsen tot ontzaggelijke bergketenen opgedreven, 
nadat het gespleten en door ganggesteenten van verschillende 
soort doorbroken was geworden, — niettegenstaande dat alles 
treffen wij vele schelpdiersoorten, wier voorvaderen in de lagen 
dier bergketenen bedolven liggen, nog heden levend aan in de 
nabij gelegene zeeën. Hieruit mag met waarschijnlijkheid wor- 
den opgemaakt, dat al de vroeger bedoelde gebeurtenissen, als: 
het ontstaan van hooge gebergten, het opwellen van gesmol- 
tene steenmassa’s, het uitstroomen van vulkanische (zure, me- 
phitische) dampen uit den schoot des oceaans, of langzaam 
hebben: plaats gehad, van lieverlede, zonder gepaard te zijn 
gegaan met dergelijke hevige krachts-ontwikkelingen, die ge- 
gewoonlijk worden verondersteld onafscheidelijk daaraan ver- 
bonden te zijn geweest, — of wel dat de verwoestende, doo- 
dende werking op het pelagische gedierte uitgeoefend, zich 
slechts in eene beperkte ruimte heeft doen gevoelen. 
Geen enkele der vulkanische kegels op Java is onder water 
gevormd. geworden ; allen, zonder eene enkele uitzondering, 
hebben zich door hunne eigene producten, — welke uit de open 
geblevene gedeelten van lage spleten in het tertiaire gebergte 
10 
