146 
werden uitgebraakt, — van bieverlede opgehoogd, nadat de 
tertiaire omstreken, waarop zij als op eene basis schijnen te rus- 
ten, reeds in droog land waren overgegaan, dat is, boven den 
spiegel der zee waren opgeheven geworden. 
c. Nog dagelijks plaats er afzettingen. 
Wanneer men den blik vestigt op de ned van Java, dan 
verkrijgt men weldra de overtuiging, dat de vorming van 
het neptunische gebergte nog dagelijks wordt voortgezet, dat 
nieuwe lagen worden nedergeplofd! Men ontwaart niet slechts, 
dat de kust, ter plaatse waar groote rivieren in de zee uitwate- 
ren, met ongeloofelijke snelheid in de zee voorwaarts treedt, 
en uitgestrekte, moerassige of zandige delta's vormt, die of 
vroeger bestaande bogten opvullen of daar, waar de kust voor- 
malig in eene regte rigting voortliep, uitstekende landtongen 
„oedjoengs” daarstellen; dergelijke delta's vindt men vooral 
aan de mondingen der volgende rivieren: tji Oedjoeng, tjì Dani, 
tjj Taroem, tji Manoek, kali Solo, kali Brantês aan de noorder en 
ooster kust en aan de monding der (ji Tandoi, welke aan de zui- 
der kust des eilands wordt gevonden; ja, men ziet dit evenzeer 
op plaatsen waar geene groote rivieren in de zee uitwateren; 
ook daar treedt de kust steeds voorwaarts en verbreedt zich 
het land. Dit voorwaarts treden der kust heeft, volgens officiële 
berigten van den hoofd-ingenieur van den waterstaat 3. TROMP, 
te Batavia, sedert de vestiging der Nederlanders aldaar, gemid- 
deld genomen, jaarlijks bedragen: drie en twintig voet. 1) 
Terwijl de massa’s zand, modder, gruis, door de werking 
der stroomen naar dergelijke punten heengevoerd, op de vroe- 
ger aanwezige lagen worden afgezet en nieuwe lagen vormen, 
zoo brengen op andere plaatsen koraalbanken het hare toe 
om de zeeën ondieper, de straten enger en de kusten breeder 
te doen worden. Men is echter gewoon dergelijke nieuwe lagen 
*) Dit aantal was echter in de verschillende jaren zeer ongelijk, en bedroeg in 
eenen nacht van den 4 op den 5 Januarij, 1699, toen de Salak zulk eene ontzagge - 
lijke hoeveelheid asch uitwierp, grooter dan in den loop van 5 andere jaren ; zie 24° afd. 
blz, 13 en vergel. het 3de hoofdstuk dezer afdeeling ,,Hedendaagsche vormingen.” 
