176 
g. Tjiaweni nederstort. Door den ingang in dezen wand zuid- 
oostwaarts afdalende, komt men in het hol, dat weldra eene 
zuidelijke rigting neemt, doch zich vervolgens naar het oosten 
wendt en zijnen loop volkomen in den vorm van een hoefijzer 
voortzet. De gansche uitgestrektheid van het hol legt men al 
wandelende in 4uur tijds af. Het heeft de gedaante van een ka- 
neal of spleet, is nu eens 20, ja, 50, somtijds slechts 15 voet 
hoog, gewoonlijk 10, menigwerf 50 voet breed , doch op enkele 
plaatsen zeer naauw; aan het uiteinde verdeelt zich het hol 
in 2 armen; uit een dier armen stort zich eene beek met schui- 
mende watervallen benedenwaarts, welke, nadat zij een groot 
gedeelte van het hol heeft doorstroomd, in een naauw, west- 
waarts gerigt nevenhol verdwijnt. In het drooge gedeelte van 
het hol is de modder, welke den bodem bedekt, vermengd met 
de uitwerpselen van vledermuizen, waarvan talrijke zwermen 
aan het gewelf hangen; uithoofde van de groote menigte onver- 
teerde insektenvleugelen, welke in de uitwerpselen worden 
aangetroffen, zoo is deze modder zeer los en ligt van gewigt: L. 
no. 728. De temperatuur van den dampkring in het binnenste 
gedeelte van het hol, aan den voet van den waterval, bedroeg, 
ten 9 ure (op den 27sten November, 1847), 19,8, die van het 
water 19,4, van den modder, welke op den bodem van het hol 
lag en waarin de thermometer 4 voet werd ingeduwd, 19,5, 
terwijl de buitenlucht, korten tijd later, een warmtegraad bezat 
van 19,0 en het water der tji Dòlòg van 18,80 R. Zeer waar- 
schijnlijk is het, dat deze beek als de voortzetting der vroeger 
genoemde moet beschouwd worden, uithoofde zoowel de lig- 
ging der uiteinden van beide holen alsde temperatuur van der- 
zelver water met elkander overeenkomen; de hoogere tempera: 
tuur der lucht, welke in het binnenste van het hol Tjiboedja 
wordt waargenomen, moet worden toegeschreven aan de dier- 
lijke warmte door de vledermuizen ontwikkeld. 
Beide beken hebben zich derhalve een onderaardschen weg 
gebaand, ter plaatse waar de grens wordt gevonden vande beide 
formatiën; overal vormt het vulkanische conglomeraat het lig- 
gende gesteente, welks hardheid paal en perk stelde aan de uit- 
spoelende werking van het beekwater. Aangaande de wijze van 
ligging der beide ledender formatie ten opzigte van elkander, zoo 
