291 
verschillende lagen der formatie, maar insgelijks de uitge- 
strekte houtlagen in Zuid-Bantam, zijn overgegaan in pik- 
zwarte, sterk glimmende kool; zoowel wat betreft de uiter- 
lijke, physieke eigenschappen, als het chemische zamenstel 
heeft deze kool eene grootere overeenkomst met de steenkool 
der zoogenaamde steenkolenformatie dan met de bruinkolen van 
het Europesche tertiaire gebergte. Deze zelfde aanmerking geldt 
evenzeer ten opzigte der vroeger genoemde vlotten, welke 
voorkomen aan de tjì Siki en aan de tji Madoer, ja, zelfs ten op- 
zigte van eene menigte der fijnste kolenaderen, die hier en daar 
in zeer vele zandsteenlagen worden aangetroffen. Maar er ko- 
men daarenboven vlotten voor, gelijk de vlotten te Bòdjong- 
manik, welke eene groote overeenkomst hebben met de Euro- 
pesche tertiaire pikkolen, terwijl anderen op de gemeene 
bruinkolen gelijken, waarvan het houtachtige weefsel slechts 
zeer geringe verandering heeft ondergaan. Doch zetten wij onze 
beschouwing voort der eerstvermelde, helder glimmende, ja, 
menigwerf een metaalglans bezittende kolen, die pikzwart 
van kleur en homogeen zijn, waarin het bloote oog geen 
spoor der voormalige houtstructuur meer kan ontdekken. 
Zij leveren ons het bewijs, dat de natuur op Java het mid- 
del bezat om, in een nog zeer jong tertiair tijdperk, fossile 
kolen te doen ontstaan, welke eene volkomene overeenkomst 
bezitten met de Europesche steenkolen, die echter mullioenen 
van jaren jonger zijn dan deze. De kool van het vlot in de 
nabijheid der tji Madoer, n°. 25, bevat in hare coak 61, 0. p. c. 
koolstof en 2, 2 p. c. asch. De gemeene bruinkool van Keulen 
bevat, volgens Regnault, slechts 50, 61 p. c. koolstof en 5, 49 
p. c. asch en de bruinkool van den berg Meisner, in het Keur- 
vorstendom Hessen, welke wordt beschouwd als de beste van 
alle bruinkolen, bezit niet meer dan 46,75 p. c.en 1,77 p. c. dier- 
zelfde bestanddeelen. De bruinkool van den Meisner bezit deze 
uitmuntende, zwarte, helder glimmende eigenschap slechts in 
de nabijheid van hare dekkende, welke uit eene thon-laag be- 
staat, waar boven eene basalt-bank wordt gevonden, terwijl 
zij in de nabijheid van de liggende in eene gemeene bruinkool 
overgaat. Deze overgang der bruinkool, die aan de bovenzijde in 
„zwart- en glimkool” herschapen is, wordt door de meeste geo- 
