522 
tusschen deze en de vorige bank aan de noordelijke helling der 
bergen oprijzen, schijnen echter aan te duiden, dat beide banken 
(n°. 54 en 55) vroeger één geheel vormden. De smalle zeearm, 
welke Noesa kambangan van Java scheidt, bespoelt den noorde- 
lijken voet der tegenwoordige bank. Hier worden de openingen 
gevonden van twee holen, eene ten westen, Goea-Pasetran , welke 
in vorigen tijd tot begraafplaats diende, en eene andere ten oosten, 
Goea-Limoes boendoe geheeten. Laatstgenoemde heeft van hare 
monding in het noordoosten tot aan haren achtergrond in het 
zuidwesten eene lengte van 550, bij eene breedte van 50 voet; 
zijne hoogte bedraagt gemiddeld 50 voet, hier en daar echter, 
waar het gewelf zich koepelvormig verheft , klimt zulks tot 60 voet. 
Het is ongetwijfeld het prachtigste druipsteenhol, dat op Java en 
de daartoe behoorende eilanden wordt gevonden. De kalksinter- 
vormingen — stalactiten — zijn buitengewoon wit, spaathachtig 
kristallinisch en flikkeren bij het fakellicht als diamanten. Bij 
duizenden hangen zij aan het gewelf en hebben gedeeltelijk eene 
buitengewone grootte. Honderden zijn tot zuilen aangegroeid, die 
het hooge gewelf met den bodem verbinden ; anderen daarentegen 
verheffen zich in de zonderlingste gestalte van den bodem ter 
halver hoogte van de grot. De bezoeker van dit hol waant eene 
uitgestrekte zaal met zuilengangen voor zich te zien, vol spook- 
achtige gedaanten in sneeuwitte, blinkende kleederen gewikkeld, 
die even als de zuilen steeds verder achterwaarts treden, tot zij 
eindelijk in de duisternis van den ver verwijderden achtergrond 
aan den starenden blik worden onttogen. 
86. Kalkbank in den uitersten, noordoostelijken uit- 
hoek van Noesa kambangan, waarin het hol (Goea) Karang 
rémpak wordt aangetroffen. Op een geringen afstand verder oost- 
waarts ligt het kleine fort (Benteng) Karang bòlong. Zie hieromtrent 
bladzijde 119 (X). Bij het ebgetijde loopt het strand, dat dit 
noord- en oosteinde van het eiland omgeeft, geheel droog en 
vormt dan een rotsbodem, ter breedte van 500 voet , die ten gevolge 
van de bulten en de daar tusschen liggende holten zeer hobbelig 
is, waarop de schoonste koraalbouw wordt waargenomen , aller- 
wege met nog levende polypen bedekt. Uit alle poren van den 
