TIENDE HOOFDSTUK. 
ERUPTIE-GESTEENTEN EN METAMORPHISCHE ROTSSOORTEN 
IN HET TERTIAIRE GEBERGTE, 
1. OpreLLING EN KORTE BESCHRIJVING DER GEWIGTIGSTE VERSCHIJNSE- 
LEN VAN DEZEN AARD IN DE RIGTING VAN HET WESTEN NAAR 
HET OOSTEN GAANDE. 
Indien ik de door vuurgloed gevormde (endogene) gesteenten, die ge- 
smolten, of, door hoogen hittegraad week geworden, in taaijen toestand 
zijn gekomen tot aan de oppervlakte van het tertiaire gebergte, dat zij op vele 
plaatsen als gangen, binnen scherp geteekende grenzen beperkt, hebben door- 
broken, indien ik deze gesteenten te gelijk behandel met de veranderingen , 
omzellingen, welke de lagen van dat gebergte hebben ondergaan, wat betreft 
haar petrographisch karakter, dan geschiedt zulks uithoofde de metamorphische 
vormingen van het tertiaire gebergte gewoonlijk op dezelfde plaatsen voorko- 
men, alwaar endogene, zoogenaamde vulkanische en plutonische rotssoorten 
worden gevonden, waarmede zij of in eene regtstreeksche aanraking zijn, of 
althans in de nabijheid er van worden aangetroffen. Met deze rangschikking 
wil ik echter in geenen deele te kennen geven, dat deze eruptiegesteenten, — 
bij voorbeeld, door den hoogen hittegraad, welke zij er aan mededeelden — 
de onmiddellijke, naaste oorzaak zijn geweest van de verandering, welke het 
laagsgewijs gevormde gebergte heeft ondergaan. Ik behandel ze alleen hierom 
te geliĳjker tijd, dewijl zij gewoonlijk op dezelfde plaats voorkomen. Waar 
ganggesteenten waren opgestegen, moest het tertiaire gebergte natuurlijkerwijze 
meer van een gespleten zijn dan elders het geval was. In deze spleten konden 
