955 
benevens de porphier van Tjimas: veldsteenporphier 
met kwarts-,glimmer- en hornblende-kristallen. — Reeds 
vroeger op bladzijde 222 en volgenden hebben wij den lezer eene 
beschrijving gegeven der lagen, gevormd uit puinbrokken van 
kwarts, hoornsteen, jaspis en bandagaat, welke in de genoemde 
streken worden gevonden; aldaar hebben wij op bladzijde 224 
insgelijks met een enkel woord gesproken van het kerngesteente 
der vlakke heuvelen nabij Pesawahan, dat met eene 10, ja, 20 
voet dikke laag geelachtig bruine verweeringsaarde is bedekt. Op 
de hierboven genoemde diepte, beneden de oppervlakte des bodems, 
gaat deze aarde door middel eener halfverweerde , doch reeds zacht 
en bruinkleurig gewordene rotslaag — zoodat men met de spade 
er door kan steken — in de gave steenkern over. Deze bestaat 
uit een massa-gesteente, dat zich te rekenen van deze plaats ver 
naar het zuiden en westen uitstrekt en in de onderscheidene 
streken een zeer verschillenden vorm heeft. In de nabijheid van 
Pesawahan bestaat het voor verre het grootste gedeelte uit een 
buitengewoon harden, vasten, specifiek zwaren, fijnkorreligen 
trachiet van donker blaauwachtig grijze kleur, waarin, behalve 
glazige feldspaath-, zeer vele kleine hornblende-kristallen worden 
gevonden : L. ne. 594; dit gesteente heeft menigwerf eene kogel- 
achtige afscheiding en is op vele plaatsen met eene groote hoeveel- 
heid ijzerkies vermengd : L. no. 595, terwijl bovendien de sterke 
werldg, die het op de naald uitoefent, tot bewijs mag ver- 
strekken, dat er veel magneelijzer in aanwezig is, hoewel dit 
laatste zoo fijn is verdeeld, dat het ongewapende oog het niet 
kan waarnemen. De kogels hebben eene middellijn van 2 à 
4 duim; even als de genoemde rotssoort, welker hoofdbestand- 
deel felsiet is, verweeren zij spoedig en gemakkelijk. Menig- 
werf treft men kogelvormige stukken aan, welke nog slechts 
eene kleine kern van blaauwachtige, onverweerde rots bevatten, 
die- met eene dikke, aardachtige verweeringskorst van okergele 
kleur is overtogen : L. ne. 597. — Hier en daar worden plekken 
gevonden, waar het felsiet-deeg van het gesteente eene meer 
heldere kleur heeft en waarin veel grootere kristallen voorkomen 
