560 
en niet voortdurend door het beekwater wordt besproeid , heeft 
zij eene groenachtig grijze (serpentijnachtige), hier en daar, op 
meer verweerde plekken, eene helder roodachtig bruine kleur : 
L. no. 605; overal echter waar zij met water is bevochtigd, heeft 
zij eene sterk glimmende, koolzwarte kleur, Dit verschijnsel wordt 
in vele andere beken, bij andere rotssoorten in deze zuidelijke ge- 
bergten waargenomen, en herinnert den beschouwer aan een 
dergelijk gekleurd graniet in den Orinoko door A. von Humboldt 
beschreven, welke kleur door hem, indien ik mij niet vergis, 
aan een dun bekleedsel van koolstof wordt toegeschreven. Hier, in 
de Tji-Mas, is dit bekleedsel zoo dun, dat het eene zwarte, doch 
zeer harde vernislaag gelijkt, ter dikte van + à +} streep. 
De schoonste vorm, waarin deze porphier voorkomt, wordt 
aangetroffen beneden Tjimas ilir, op een afstand van 9 minuten 
gaans ten west-noordwesten van dit dorp. Hij heeft aldaar een 
a ___kogelachtige, concentriek schelvormige afzondering. Ontzaggelijk 
groote kogels, die eene middellijn hebben van 7 à 15 voet, 
zijn hier waarschijnlijk door verweering ontbloot geworden, 
waarvan er eenigen half boven de oppervlakte oprijzen, ter- 
wijl anderen op de oppervlakte van den bodem van het dal of 
aan de helling worden gevonden. Zij bestaan uit schellen, die 
naar het midden des kogels allengs dikker worden en elkander 
omvatten gelijk de schellen eener ui, of gelijk de bladeren der 
knoppen van zulke bloemen, die eene aestivatio imbricata hebben ; 
zie L. ne. 615. De buitenste blaadjes (schellen) zijn slechts t à 2 
strepen dik en laten zich gemakkelijk van de oppervlakte der 
kogels losmaken en in stukken breken, die een voet lang en breed 
zijn, ja, liggen reeds, door verweering losgeraakt en afgebroken, 
als scherven in het rond, terwijl de daarop volgende lagen, meer 
naar het middenpunt des kogels, steeds inniger met elkander 
verbonden zijn, dikker worden en eindelijk zelfs de dikte van 4 
voel hebben. Uithoofde de kwarts- en andere kristallen dikker zijn 
dan de buitenste steenblaadjes, zoo ziet men ze in deze blaadjes 
half of in nog talrijkere en kleinere dwarsstukken — segmenten — 
verdeeld, welke verschillende stukken, voorkomende in de ver- 
schillende lamellen, echter volkomen aan elkander passen ; zie J. 
Ae: 
5 
