599 
der bedding daarentegen, hetwelk tusschen de basalt-gangen ligt 
ingesloten, waar de mangaan-ertsaderen: L. ne. 1044, het dikst 
zijn en het meest voorkomen, is de laagdeeling geheel en al ver- 
dwenen en de steensoort: 1059, schijnt eene gelijkvormige massa 
uit te maken. Hier gelijkt de zoo even genoemde steensoort (1059) 
op een kwartsporphier van helder bruinachtig rood of roodachtig 
grijs deeg, waarin hier en daar kleine kwarts- en veldspaath- 
kristallen voorkomen; overal waar het gesteente deze kleur heeft, — 
onverweerd is, — bezit het eene groote mate van hardheid en geeft 
het heldere vonken van zich ‚ indien het geslagen wordt met het 
staal. Duizenden van anastomoserende en elkander kruisende man- 
gaanerts- (pyrolusiel-) gangen: 1044, ter dikte van 1 à6 duim, 
doorkruisen deze steensoort (1039, 1040, 1041), ten gevolge 
waarvan de helderkleurige, roodachtige rotsoppervlakte zwart ge- 
aderd toeschijnt. Ter plaatse waar de gangen (aderen) zich ver- 
eenigen, vormen zij knobbels, ter dikte van een voet: daar tus- 
schen loopen roode jaspis-aderen door het gesteente, die op gelijke 
wijze als de vorigen anastomoseren, en ten innigste met het 
gesteente zijn zaamgesmolten: 1038. Uithoofde van de kleur en 
de blinkende oppervlakte werd dit metaal door de Javanen, die 
het niet kenden, voor ijzer gehouden. 
Hoe- verder men zich in de rigting van den basalt-dam verwij- 
dert van het middenpunt van de straks genoemde ingeslotene 
ruimte, des te duidelijker gaat het gesteente door allengs veran- 
derende tusschenvormen: 1040, over in eene groenachtig grijze, 
minder harde steensoort: 1041, die nog slechts op enkele plaat- 
sen vonken van zich geeft en doortrokken is met groene jaspis- 
aderen: 1042; in de geaderde grondmassa dezer steensoort laten 
zich slechts enkele feldspaath-kristallen waarnemen. Zij is zoo 
regelmatig in lagen (banken) afgedeeld, de aderen en strepen loo- 
pen zoo evenwijdig met de laagdeelingsvlakken, dat men eerder 
geneigd is om haar te beschouwen als een veranderd sediment- 
gesternte dan als dezelfde steensoort, die wij vroeger onder 
n° 1059 hebben vermeld, doch hier in een meer? verweerden Loe- 
sland zieh bevindt. Maar alsdan zou men ook dit gesteente slechts 
mogen beschouwen als een metamorphisch product van tertiairen 
