lo 
ES 
er) 
Figuur 58 b.) — Het open geblevene gedeelte der spleet vormt 
met zijn uiteinde thans den krater op den top des bergs en het 
laagsgewijs gevormde gebergte is in een wijden omvang met en- 
dogene steenbanken, benevens met later gevormde , losse vulka- 
nische produkten bedekt. De Javasche vulkanen verheffen zich in- 
derdaad in rijen de een achter den anderen, vormen als het ware 
schoorsteenen op eene lange spleet, welke slechts op die weinige 
plekken open gebleven is. 
Beschouwd uit het oogpunt van hun pefrographisch zamen- 
stel, mogen zij gerangschikt worden : to. in kristallinisch kor- 
relige gesteenten, bij voorbeeld, de dioriet van den Tjoeroek- 
Alimoen (zie vroeger ne. 27); deze vormen nimmer vulkanen, maar 
komen in het tertiaire gebergte slechts voor als gang- of stokvormige 
massa’s en worden, algemeen genomen, veel zeldzamer aangetroffen 
dan de volgenden ; mêt de doleriten , die door het fijnkorrelige hunner 
structuur in een digt gesteente — in basalt — overgaan, is dit 
echter hier en daar het geval. — 20, Porphiersoorten ; met uitzonde- 
ring van den zelden voorkomenden augiet-porphier, en den diallag- 
porphier, die nog zeldzamer wordt gevonden, welke beide steen- 
soorten slechts op enkele plekken van het tertiaire gebergte worden 
aangetroffen, komen alle porphierachtige gesteenten op Java met 
elkander in dit opzigt overeen, dat digte feldspaath (felsiet) de 
hoofdmassa, het deeg, er van uitmaakt, waaruit het gesteente 
somtijds bijna uitsluitend bestaat , doch gewoonlijk echter kristallen 
van glazigen veldspaath en van hornblende bevat. Een bestand- 
deel, dat gewoonlijk mede in deze steensoorten wordt gevonden, 
is magneelijzer, hetwelk slechts zelden geheel wordt gemist; ge- 
woonlijk echter komt het in groote hoeveelheid er in voor, al is het 
in zeer fijne, ja, microscopisch kleine deelen door de gesteente- 
massa verspreid. De grovere porphieren van deze soort, waaraan 
zeer dikwerf te regt de benaming van hornblende-porphier mag 
worden gegeven, vormen slechts zelden een gedeelte der eigenlijke 
vulkanen, maar worden des te menigvuldiger gevonden in de 
voorbergen der vulkanen of komen afzonderlijk voor in het tertiaire 
gebergte; zie vooral ne. 2% (G.-Parang) en n°. 52 (G.-Boeroeng 
agoeng). — De fijnere porphieren dezer soort, de trachieten , 
