sen 
ts 
al 
vormen de hoofdmassa der vulkanen, doch worden even dikwerf te- 
midden van het tertiaire gebergte gevonden , alwaar zij deels slechts 
gangen, kleine toppen, deels grootere, afzonderlijke bergmassa’s 
vormen. Onder de steensoorten door vuurgloed ontstaan, zijn het 
deze, welke het meest algemeen op Java voorkomen; zij mogen 
zeer te regt met de algemeene benaming van vulkanische 
steensoorten worden bestempeld, hoewel zij, gelijk wij vroeger 
hebben gezien, op eenige plaatsen in het tertiaire gebergte in eene 
porphier-soort, met zeer groote kwarts- en glimmerkristallen (zie 
vroeger ne. 11), overgaan, welke nimmer in vulkanen worden 
gevonden. De trachietsoorten der Javasche vulkanen bevatten slechts 
zeer zelden kwarts-kristallen en bijna nooit glimmer, — albiet- 
kristallen komen daarentegen in eenigen voor, die alsdan veel 
overeenkomst hebben met den zoogenaamden andesiet, volgens Abich. 
Onder deze Javasche trachieten behooren de hornblendeloozen, 
of althans dezulken, welke grootendeels uit een digt felsiet-deeg, 
met -glazige veldspaath-kristallen bestaan, tot de meest algemeen 
voorkomende soorten. De verschillende kleur der grondmassa, de 
grootte en groepering der kristallen, de overhand, die het eene 
of het andere der bestanddeelen boven de overigen heeft, de over- 
gang uit de porphierachtige in de korrelige of digte stuctuur, dit 
alles geeft aan deze vulkanische gesteenten zulk een rijkdom van 
vormen, dat men meer dan honderd verschillende soorten zou 
kunnen onderscheiden, ware het niet dat zij zoo allengs en _on- 
merkbaar in elkander overgingen. 
Het is aan geen twijfel onderhevig,dat de verschillende eruplie- 
gesteenten in het tertiaire gebergte, — hoewel er ten opzigte van 
het tijdperk van hun ontstaan onderscheid tusschen hen bestaat, — 
algemeen genomen ouder zijn dan de trachitische steenbanken, 
waaruit het buitenste omkleedsel, benevens de top der vul- 
kanen is gevormd; want de niet sedimentaire voorbergen der vul- 
kanen, zoo als, bij voorbeeld, de voorbergen des G.-Malawar, G.- 
Soembing, zijn dergelijke oudere doorbraken door de tertiaire 
formatie, gewoonlijk bestaande uit grover kristallinische en fraaijere 
trachitische _porphieren, die zich in talrijke, steile toppen ver- 
heffen. De schoonsten dezer porphier-doorbraken hebben wij op 
