478 
houden, terwijl zich in tegendeel zwaveligzuurgas in groote hoe- 
veelheid ontwikkelt, waardoor zwavelzuur in het water wordt ge- 
vormd. Dit laatstgenoemde bestanddeel zal zich alsdan hoofdza- 
kelijk verbinden met kleiaarde, aangezien uit het belangrijke on- 
derzoek, door den heer Maier in het werk gesteld, is gebleken, 
dat het hoofdbestanddeel der vergane trachietrotsen — van de 
witachtige klei, — die aan den oever van het meer wordt ge- 
vonden, is. kieselaarde, maar voornamelijk kleiaarde. Deze klei, 
waarin het trachitische gesteente, vooral in de nabijheid der 
solfatara, ten gevolge van de werking der vulkanische dampen is 
omgezel — nadat de kali daaruit was verloren gegaan — bevat, 
volgens de analyse door den heer Maren gemaakt, in 100 gram- 
men: kleiaarde met eenig ijzeroxyde 61,43, kieselaarde 26,48, 
water 10,88, kalk, bitteraarde en verlies 1,21 ; derhalve bestand- 
deelen, welke men reeds vooraf megt verwachten, dat hier 
zouden worden aangetroffen, dewijl de op Java voorkomende 
trachiet-soorten voornamelijk uit digten en glazigen veldspaath 
zijn zamengesteld. Men vergelijke hiermede de uitmuntend fraaije 
omzellingsproducten, welke wij vroeger in den krater des G.- 
Wajang hebben aangetroffen : L. ne. 635 tot 70 en beschreven 
zijn op bladzijde 72 en volg. der 1% afdeeling. 
Het onderscheid, dat waargenomen werd in de hoedanigheid 
van het meer (Tëlaga-) Bodas in 1857 en 1851, kwam hoofdza- 
kelijk hier op neder: dat het meerwater in het laatst bedoelde 
tijdstip eene geringere hoeveelheid zwavelzure kleiaarde en vrij 
zwavelzuur bevatte, dan in 1857 het geval was, terwijl er eene 
veel grootere hoeveelheid zwavelwaterstofgas in aanwezig was en 
meer zwavelmelk uit het water neêrgeploft en er uit afgezet was 
geworden. Dit praecipitaat werd insgelijks aangetroffen op de 
steenen van de bedding der beek, welke uit het meer stroomt. 
Eene hoeveelheid van dit bezinksel werd van de steenen afge- 
schrapt en door den heer Mater onderzocht; het bevatte in 100 
grammen : zwavel 76,559 en andere bestanddeelen 23,441 ‚ welke 
laatstgenoemden hoofdzakelijk bestonden uit aluinaarde, kiesel- 
aarde, ijzeroxyde, kalk, magnesia en water. 
Ik geloof, dat mijne beschouwing nopens de hoedanigheid en 
