HIST. NATWVRAL'/ à MEDIC/Dis. 1 t$ 
ziauti illitate naturalij,autrite vivendi impcritia vel intemperantia,aéri & aquis 
hifce faluberrimis , primariifque vita fulcris , minus afluefcere poflunt. Vnde non raro 
illis de laffitudine fpontanea primz querela , quz ex fententia Hippocratis , v$zse ea- 
(sm. Boreales, licetzzqueac Meridionales corporibus fint compadis , mollitiem car- 
nium tamen ex intemperie incurrunt , nifi tempcftive ea cacochymia exturbetur , mif- 
fis compofitis , folis fimplicioribus tenuiorumque partium alimentis fe tradant, ne 
cruditas & ctaffities humorüm fomitem obftructioni, obftru&io perfpirationi & cir- 
culationi fanguinis impedi; üm adferat. Adeoque fi Hippocratis effatum , £paveis 
páo , locum habeat , hic fane ejus, tam neceffitas , quam perpetua veritas clucefcit. 
Quippe immodico exiftente calore, fi perfpiratio undique cftlibera, nulla exinde per- 
fentiícitur moleftia; fin minus , ponderofius fit corpus, ac brevi materia morbi futura 
colligitur. Circulatione enim naturz perpetua impedita, & humoribus fpiritibufque , 
fiveab interna five externa caufa , cohibitis , ingeminatur fervor, pejusque inde quem- 
libetfehabereoportet. Quodficut inomnivite officio veriffimum ita in fomno ma- 
nifefto deprehenditur. Idem cogita filaffo vel febricitanti intempeftive medicamen- 
tum vel cibus exhibeatur. Ab his itaque fequentibus vitz infti fiat. 
Quisque excelfiorem locum & contra occidentem opertum, atque in Orientem 
apertum eligat ad labitandum:talem inquam ubi Continentis craffum ventum ab zdi- 
busarcere, tenuem vero &folifequam marinam auram perpetuo admitt d 
poffit. Adeo denique mediterraneis locis maritima à veteribus quoque przlata fuiffe 
conftat , ut Vitruvius narrct , tranflatum oppidi & quatuor tantum milliarium propius 
mari admotum, falubritate morbofum ftatum mutaíle. Pectoris ac ftomachi regio- 
nem probe te&am quifque domi ac foris habeat: quod nihil hifce corporis partibus ma- 
gis inimicum , quam poft zftum diurnum, frigus nocturnum. Quo fit, ut claufis cutis 
meatibus, füdores retro puli, varios morbos progenerent. Quibus enim tempeftive 
fudores fluunt , rarius valetudinem adverfam incurrunt, aut fi quando in morbum in- 
cidant, mínore negotio reftituuntur. Econtra fit iis qui difficulter fudant. Partes vefte, 
umbraaut quavisalià £e te& exudant: ex vero quas Sol ferit, infenfibiliter perfpirant. 
Per vim enim à Sole füdor elicitur , (ervatur à tegumento. HOC 
— Aquzthermales vel balnez hactenus incognitzíünt. Artificiales humidz & ficcz, 
contra externa mala magno falutts commodo in ufi exiftunt... Quae nunc ex pura pu- 
ta aqua, nunc compofitz ex odoriferis herbis (quas Brafilia producit eximias) confi- 
ciuntur. Cavendum tamen; przfertim noviciis & advenis , ab immoderato vel frigida- 
rum vel calidarum ufu. Quarum illz torpores & obftru&iones, materiam intus cogen- 
*: : : vig : s PL E 
1 [6] t OD ÍDII 1f1111101 PY n 
&ionis ufus. | UEHTHMN ! j 
— Porro exercítia vehementiorá fedulo vitandafunt. Aura hzc licetblandiffime ter- 
ram exhilaret; Solisqueardores clementer mitiget , tamen motu defatigatis obeft. A 
vento enim adiapneuftià : ab immoderatiori vero exercitio , fumma humorum fpiri- 
tuumque accenfio & acrimonía proficifcítur. Tempus ambulationis opportunum. eft 
matutinum, tnodo üusauram intendat & maturet, 
1 LJ » & E 4 LI 
nz prius cifpellantur: tunc enim blande ftringitur & concéntratut calor naturalis. Ma- 
imeautem ambulare circa Solisoccafum prima vefpera conducit: quod vires corport, 
LI 2 os » AT "T" t - "lai 
^ I 
robur & appetitum ftomacho reftituat , ob temperiem optimam aéris à 
fiorem : Cum tamen aliis Europ & Africz regionibus calidioribus vefpertinus flatus, 
Seren Lufitanis dictus , merito extimerifoleat. Labores & motus vehementiores tum 
animi tum corporis, maxime obefle: lucubrationibus quoque ment jtius tut j 
memoriamque labefa&ariafferunt. Hoc certum eft, difficilius vigilias & labores ob 
citam virium exhauftionem tolerari fub Zonis tortidis ; i temperatis; torporem- 
que advenas & defidiam primo quidem invifam , at poftea plac ; trà Som- 
diurnus brevis , quem in leis penfilibus promifcua multitudo capit , commenda- 
tur. Ínfüetis tamen aliquando obeft, ac propterea multum: concedendum hacinre 
: Wr E i. RSS x fe . , X E —. 41 PRI SERENO 
confüetudini. - Corporis vigilantis decub p »I is 
lociad quemaura marina, non radii Solares poflunt pertingere. Somnus nocturnus 
: Ba 
mT 
Íc yrmino. 
lecto 
L2 
