16 GYVITIELRBMI:;BISONTS 
lecto molliori,& plumis avium referto, admodum improbatur, quod vifcera accendat, 
Qui Sanitati confültum vult , pedibus coxifve nudis ne jaceat , przfertim poft mediam 
noctem. Denfato enim corporis habitu à nocturno vento venz arterizque per fe meanti 
fanguini tranfitum , cum & perfpirationi infenfibili atque fudori exitum przcludunt : 
actum quidem, ob tranfpirationem cohibitam, poftridie pejus & gravius habent. E di- 
verfo illi qui mediocriter cooperti fomnum capiunt , jucunde ac optime valent, le- 
vioreíque fe fentiunt , emiffo przfertim füdore levi & roris inftar tenui. Adeo ut faci- 
le fit in hifce Regionibus , concedere San&torio, Per tranfpirationem infenfibilem plus 
cvacuari , quam per omnes fenfibiles junctas. . 
Qui Veneris zftui frendfm injicere nefciunt, hujus cxli temperiem ferendo non funt, 
ardorem juvenilem extinguunt , fene&utem ante tempus maturant, perfpirationem- 
que remorantur. Vnde cruditates ad ambitum cffunduntur, catarrhos in cerebro , in 
corde palpitationes moventes. ar | 
Inediam Incolz impatientius ferunt. Anteomnces biliofis vehementer obeft. Qui fi 
ftomacho forte vacuo fomnum capiunt , facile tum capiti , tum cordi mala accerfunt. 
Proinde zgris juxta & fanis conducit modice & fpiufcule cibum & potum capere.qui 
quo minus compofiti vel calidi, eo conducibiliores ad (anitatem. Quisquis enim fc- 
ram & beatam Senectamattingere defiderat, five advena, five indigena, caveat fibià 
vini & carnium ufü quotidiano. Quz enim ex nutrientium & calcfacientium funt ge- 
nere , fiquidem vincantur, corpora quidem fanguine & calore replent : Sed fin minus, 
frigidi & aquofi folent nafci humores. Calida omnia & amara atque acria mane im- 
primis vitanda. .Poma vero Aurea , Limonia, Citria , Mangába Murucujá , melopepo- 
nes , Citrulli, reliquaquc refrigcrantia , five cruda five condita utiliter comeduntur à 
jejunis , quibus inter delicias facra habentur , quod cordi conferant , tum & menfibus 
przcipue zftivis adj diffi maturitatem perveniant. Vnde abiit in proverbium, 
Non intrat zdes medicus , in quarum veftibulo crebri Arantiorum cortices mane con- 
fpiciuntur. Sedulo cavendum ne fructus ulli colligantur , antequam radii folares ab 
exhalationibus no&turnis eos repurgaverint. Praftat illos, aftringentibus exceptis, an- 
te potius quam poft paftum, & faccharo conditos quam crudos apponere. Fugaces 
enim cum eorum multi fint, facile corrumpuntur , imprimis iis, quibus imbecillis &z 
intemperatus eft ventriculus. Ego quidem Galenum imitatus , pepetuo fuafor fui ami- 
cis ut rarius horariis frudtibus fefe oble&arent: unde ipfis diu multumque benc fuit, 
In quotidiano uu. potiffimum funt (nam reliquiad Hiftoriam Naturalem pertinent) 
cdnanas , Mangába. Acajá , Aracá major & minor, Guajába , diveríz: fpecies CMurnucujá 
Ibapitánga , Majarandíba , Acajá , Araticl Guiticarái , Biringtla , Pinoguacá , Cocos , Bauána , 
Pacóba , ficus quoque filveftrres. Hi omnes inter patrios habentur , eorumque maxima 
pats fponte provenit: nonnulli à Batavis & Lufitanis in hortis excoluntur tam fcliciter, 
ut ipfi fru&us vilefcant. Inter fübterraneafunt Radices Paráta 8c Vmbá, um glandes 
Americani Mundwy optimi faporis & nutrimenti, atquefecunda menfz deliciz. Non 
OCis ar &z ia H3 a». : TETTE 
cec xi Lo" € mU 5 
procul ocis arenof juor adeo fponte luxuriat Por- 
— & Braflica: marinzfive Soldanellz: quoddam genus , ut pro acctariis quotidia- 
à e feras plurima: exiftunt, quz victui fervire queunt. Apri majores & minores , 
umbilico in pracciti carnibus optimis & faluberrimis cenfentur. Amphibii porci, 
Captverres Lufitanis didt, licet dignitate cxteris inferiores , integris militum & Bar- 
barorum cohortibus alimento probo funt. Idem dc Erinaceis dictum volo. Antz etiam 
lucifugz , mira vifu animalia, carnes bubulas referunt. Caprez , tum Lepores & Cuni- 
culi, Europzis haud cedunt. Tatufiz denique diverf: fpeciei loricatz , & infignes illae 
lacerta; corrupte Leguána dictas, in delicatiores epulas expofitz. Nequc hec tantum, 
fed. & aliaidenridem filveftria & domeftica catervatim in faltibus oberrantia, nuper 
ab Europzis invecta fünt pecorum armenta, imprimis boves , porci & arietes. qu bi- 
fera & triferautcumque exiftunt.. Inter hecnefrendeg teneritate carnis excellunt uf. 
que adco, ut egrorum diztam ingrediantur, & ovillz longe przeferantur. Experientia 
enim conítat,multa quadrupedia, pifces ac avesi mud 0 S at ia.s 
nonidcirco adeo poftponenda effe montanis & fluviatilibus, ficut plerumque fit in 
Mee Europa, quod inhifce regionibus. idioribus eximia aéris temperies 
Gs see res cpeeoMMEÉMEC 
* i : 
Qj1T3€ r7 £ Mr 
E EUNT NA Jg AN 
. Awibus 
