3o GVLLELMI PISONIS 
CU D-Y HV HII 
4De Oculorum malis, 
imprimis lippitudines duras ac vehernentes meridionalem plagam habitan- 
tibus familiares effe , tum quoque iis quibus carnes calida & ficca funt , tefta- 
tumrceliquit. Inter primas noviciorum in Indiis querelas haud poftremum locum fibi 
vindicant oculorum vitia cum videndi facultate depravata velíublata. Ex his quidam 
Soleoccidente , quod minus lucis przbeatur , quam opus cft, maxime tempore pleni- 
lunii : nonnulli crepufculo matutino videre definunt.. Prior affe&tus vx (aA zia , po- 
fterior jjseaAa7io. Grzcis dictus. Quibus fi pertinax capitis dolor accedat & non in 
temporet diis fi ratur , periculum eftne prorfus tandem ceecutiant, vocatur- 
que Guita Serena five djaspune. Omni quidem anni tempore fed zftate potiffimum 
ficca quz aquarum exors fit , hic oculorum affectus advenas, vix indigenas, infeftat, ra- 
riufque nunc quam olim dominatur. Quod noftrates quondam adventitii, Solis & 
Soli Indici ignari, multorum morborum origines nondum habuere perípe&tas , quas 
poftca edocti evitarunt, eorumque principia declinare didicerunt. Nvx(&Auzio hac 
fponte füa curatur , aliis ad feptimanas, fex imo menfes totidem protrahitur , necraro 
recidiva eft. Duplex eft hoc malum. .Externum , quando nubeculz tranfparentes vel 
non tranfparentesfüperveniunt. Internum, cum nihil omnino exterius in oculo ap- 
paret. Pofterius hoc priori frequentius infeftat, & difficilius curatur. Vtrumque ex- 
ternam & internam caufam fomitem habet. Pauperes & milites gregarii, corruptis fa- 
Eire A oA 
M?» quidem Hippocrates lib. de Aére, aquis & locis, oculorum mala , tum 
litis pe alimentis , aquis r gnantibus, vinoqueardenti rancido ac fceculen- 
to vefcuntur. Addo quodintolerabilis ille Solis verticalis p ffus,ad torridum littus 
Hzc incommoda oculorum atque caligines , incolarum ritu, hoc modo tolli vcl 
emendarifolent. Primo interdiis illis alimentis,quz diu in penuarii dita,muco 
rematquefia : ;in eorum locum recentia, ficca, temperata fübftituun- 
tur , quod labefa&ato ventriculo fpiritus viforii craffis & vaporofis halitibus facile infi- 
ciantur. Prattereatam zftum diurnum, omneque obje&tum juíto fortius ; quam frigus 
no&urnum, quod caputreplet, arcent... Ad hzc, cephalica purgantia aliquoties repe- 
tunt. mox venas temporum & poftaures aperiunt. Dein rafis capillis, afpergines, 
cucuphas adhibent. Sternutatoria ex pulvere Arboris Zbabirábe & 'labaci momento, 
cxterifque fimilibus exficcantibus apprime praparant. | Mafticatoriis item ex radi- 
ce laborandi non leve folamen adferunt. Cucurbitularum cornearum & hirudinum 
quoque ufus , imprimis incervice, commendabilis eft. Setones innucha, veficato- 
ria, fonticulos denique eodem modo quo in Europa applicant. Tum in hoc exter- 
no & interno ; tumiin aliis oculorum affe&ibus ; aquam , quz ex fragrante illo florear- 
boris Ibabirábe &:& canna Saccharifera recenti deftillat , eximia virtute pollere quoti- 
dieexperimur. Ros fimplex, vel dilutus ceruffa cum la&e mulieris; denique liquor il- 
le przftantiflimus ex fpinis arboris Sapmouna expreffus , oculifque infufus vel circum- 
circaillitus , vifumacuunt & corroborant. Externo autem oculorum vitio cum nu- 
becula ovumrecens adhibent ad duritiem coctum , additis tribus Sacchari Candi & 
pulveris I&abirábe partibus , & una vitriolialbi. Exquo liquor exprimitur, qui cubitum 
ituri oculis adhibetur. Idem quoque przftat aqua. AManipuéra exradice 2Mamdiboca , 
Rees. o dn habeatur , oculis tamen prodeft, vifumque ernendat.. Quod- 
malum ulterius renitatur , fümus contriti carbonis é cortice Jbabirába & 'Tabaci in 
repos te PDANqS S 
oculos g ; mox maft allioJejuno ore,l guaequ« imp fiti lbabiráabe 
cineribus, cilia ejusidentidem lambuntur. Prater remedia modo dicta, Lufitani eque 
ac Barbari fyncrafi quadam vifum reftitui teftantusjecore pifcis Lamia: ri, velis 
paulum condito , manducato. Quodipfum 1. Bontius de Indis Orientalibus memo- 
xg ig HG RAE 
