GVLIELMI PISONIS 
y 
b» 
COR pv T V. 
JDe Stupore Membrorum . 
Y Nter Chronicos morbos in America familiares eftille qui nervos tentat, altumque 
membrorum torporem inducit. Cujus naturam nemo ; quod fciam , tradidit. Eum 
Lufitani appellant Air , quod ab aéris inclementia & ex incompleta obftru&ione 1; 
intemperieque frigida nervofarum partium oriatur. Pituita enim lenta & glutinofa, 
loco fpirituum , nunc ex capite promanans , nunc € fpinali medulla in artus deftillans , 
facile nervos occupat, ac tendines brachiorum vel pedum;, vel utrorumque fimul infe- 
ftat : accedente refrigcratione non tantum nervorum, fed & venarum, arteriarum , 
carnis, membranarum , cutis. Id ex diffe&tione ZEthiopis, ex hocftupore dum vive- 
ret laborantis , animadverti, cujus nervi frigido & tenaci phlegmate obdudti erant. 
Senfus nonin totum tollitur , pulfu exiftente exiguo & debili, cum profundo & obguío 
dolore, pondereq brorum fummo ; ac cum titillatione fübinde fenfus oberrat. 
Stupentis fenfus ac titillationis vera ratio ex Rod. à Veiga Comm. in Galen. de locis 
affedtis petenda. A paralyfi differt quod fenfus hic perpetuo adíit, licet fxpe mole- 
ftus. À Spafmo quod convulfivis motibus utcunque deftituatur , quia artus prolon- 
gantur, non contrahuntur, humore frigido & humido in jun&turas fc infinuante , ita ut 
ligamenta & nervi inde laxentur. A Beribery diftinguitur , quod hoc malo divexatis 
membra minus contrémifcant. Aliquando przter medullofam nervorum fubftantiam, . 
membranofam quoque cum paroxyfmis ac vehementibus doloribus tentari comperi, 
przcipue circa vefperam ac zftus maris viciffitudinem. Víque adeo invalefcit aliquan- 
do hoc malum , ut ob maximos atque cruciatus , facultates omnes de tono 
dejiciat. Affe&tus potius xrumnofus ob diuturnitatem , quam lethalis per fe; nifi forte 
recidivus ex alio morbo , utfxpe fit , fpirituumque dcfe&us fubfequatur: cum mentis 
& vocis interceptione, ad fententiam Hippocratis lib. 1. depradiction. Veris interrt- 
piioues cum exfolutione , Rupore detimente, fant periculofa, tum ci illa qua fubita in utramque par - 
zem tran[labuutur.. Multis enim exobftructione morbis fupernafcitur , iique prz cate- 
ris fuccedit , qui mali judicii funt & tranflatione fymptomatica formidabiles fiunt. 
Q uibus fi accedant gravitates & acuti capitis dolores , convulfiones neri folent, quod 
ab Hippocrate in Coac. confirmatum eft. Citius evadunt zgri , fi febris acceffe- 
tit, qua non talis fit, ut fruftra ciendo tenaces humores oppreffionem faciat , fed acu- 
ta , quz nervos & muículos iis liberare, intemperiemque frigidam exficcando corri- 
gere valeat. Illis vero qui calori diurno aut frigori nocturno caput & lumbos derepen- 
te exponunt folutione vcl compreffione pituita in nervos partefque vicinas labitur, 
ibiqueradices agit. Adeo ut paucosante trium vel quatuor menfium decurfum, quof- 
dam ne anni quidem intervallo , reftitutos viderim. Vixfübito unquam, fed plerum- 
que fenfim & per gradus invadit magnus hic morbus , ac magnis generofifque remediis 
propulfari poftulat, quibus defe&us virium non raro contradicit. - : | 
Primo, aér non nifià folis radiis repurgatus admittatur. No&u aer fuffumigiis tepe- 
fiat. Potus fit vinum dilutum a&u calidum, vel decoctum ligni Saffafras nativi. Ci- 
busoptimi, ficcitamen efto nutrimenti. Aves montanz, perdices , phafiani , palum-- 
bi , czterique id genus alites, tofti xgro exhibeat Si elixatis plus dele&etur , aro- 
matibus condiantur. Allium quoque & cepas piperque Brafilienfe, fi febris non im- 
pediat, atque evacuationes Jam inftitutz fuerint, adjiciantur, quz ex Jufculis & lacte 
caprino pota , robur addidiffe ac multum profuiff: ini. Semelatque iterum pur- 
gationes inftituantur ex Mechoacana, qux recens & fucculenta fit, additis corre&toriis. 
€ Spica Nardi & Zinzibere, tum & ftimulis ex HermodaGylis & Coloquintide, fi ex- 
tradum Mechoacanzinpilulasredigatur. — ecce me 
Ad hac balncis & faffumigiis ficcis potius quam humidissimprimis ex accenfa herba 
Ambiaembó , Nel ftercore caballino , cum gummi Anime czteriíque fimilibus accenfis 
ad decem plus minufye dies utatur. Mox poft hauftum deco&tum Sarfaparillz & Saf- 
fafras , altis fridtionibus füdores abftergantur , collum, Ícapulz , totaque dorfi fpina 
ad focum fideliter inungantur : accedente adipe colubrorum , & infufo Piperis Brafi- 
lienfis ex fpiritu vini. Confultum quoque validiffimo per cucurbitas corneas 
2 : : .. fpiritus 
