HIST. NATVRAL. & MEDIC. Lrs. IL 39 
eub. We Loud 
. De Gbolera. 4. 
Erniciofus nec infrequens his quoque regionibus cft fluxus ille qui Cholera dici- 
P tur. Morbus femper fymptomaticus & vere acutus , ab aére calido & humido , 
: Corpus perpetuo ambiente , immo dicoque fru&uum fugacium & horariorum efa 
proficifcens. Omnem xtatem omnianni tempore infeftat. /Eftate tamenabzrugino- 
- 4: 1 » 
fa porracea atque zftuante bile ; potu calid peftiv ,juventutem ve- 
hementius exercet , cum fübita quadam fpirituum effufione ac lipothymia ex tetris & 
fuliginofis vaporibus orta ; adco ut, fi ante viginti quatuor horas non evadant , füccum- 
bant. Quod ex manifefta diagnofi conftabit , fi nimirum pulfus debilior , aut impedi- 
tarcípiratio , exteriorum membrorum , tum fudorum frigiditas fummum interiorum 
circa cor incendium, convulfionefque interveniant. Hunc humorem efferum & quafi 
orgaímo ad füperiora & inferiora delatum compefcere , res profe&to haud exiguz diffi- 
cultatis cft. Primumad ea remedia qua cor, ventriculum acinteftina modicerefri- 
gcrando & aftringendo corroborant & fur ima bilisretundunt, confugien- 
dum. . Corpus enim evacuare (etiam invita Plethora & Cacochymia ) quamvis beni- 
gne, pericul caret ;tum quod vires collapfz atque exhauftz , ulteriori irritatio- 
nereformidandz fint. Vltra Tamarindos, quos hzc terra producit; quzque biliofos & 
f t;nihil tentandum; fed fyrupis potius & conditis de 24uruca- 
já, lauipápa, Limoniis, Arantiis, A4raj4, Guajéba; ut & Ficubus Indicis, Vbapitanga, Murecy', 
imprimis 772/ ca utendum, czterifque medicamentis roborantibus , & refrigerantibus. 
Externis quoquefeq ibusinfiftes. Fomenta & inunctiones fint ex aftringentibus & 
rcfrigerantibus. Tum cataplafmata ex Portulaca , Myrto, Arac, oculis arboris I»baf- 
ba confe&a , quz cum aceto przparata rite zgroto impofita, przcordia fovent , ven- 
tremqueac anumafllidtum demulcent. Clyfteres ejufdem generis (medo tantillum 
temporis fuperfit) requiruntur , czteraque remedia in capite de Dyfenteria & inflam- 
matione ani prolixe enarrata. Verum, quemadmodum hzc fxpe auxilio funt; non 
raroconfulto ob temporis anguftiam & morbi fxvitiem omittuntur, confeftimque 
ad foporifera devenitur. Linimenta denique opiata, capiti & pectori admovere conve- 
nit. Ádco nihil tutum nifi fomnum omni induftria concilies. Cholera ficca eifdem 
remediis fere curatur , maxime firegioni hepatis cornez cucurbitulz applicentur. De 
quibus merito hoc teftor quod Galenus de fuis cucurbitulis quasin Colico affe&u in- 
cantamenti inftar operari tradidit. | 
CA P YT XTL 
Ze IDyfenteria. 
Gs Fluxus cum febre & fanguine;ut funt Dyfenteria,Fluxus hepaticus & In- 
acceníos I 
flammatio ani. Affectus Dyfentericus nimium his terris eft familiaris. Oritur po- 
do isneos Lh sides 
tiffimum ex fudoribus vi frigoris no&urni ac venti 
| troactis; tum fru&tuum fugacium & fxculenti potus intmoderato ufu , accedente aére 
calido & humido. Hzc excretio fanguinolenta licet pari vchementia per omnes Indias 
Íaxviat, juam tamen in Brafilia morbi Er idemici inftar g flatam, alioque per con- 
tagiufn migraffe, conftat. Ita ut perpetuo nobis fporadica & popularis, nunquam vero 
epidemia exiftat: cum alias pertinaciffimaaliquando malignitas , fiin alio quopiam, 
inhoc morbo imprimis apparet. Quibus excretio biliofa, adufta & fpumofa, utin 
juvenibus fzpe videre eft, merito ab Hippocrate habetur calamitofa atque funcfta ; 
quippe qua nullis remediis cedat , licet haec tellus, contra malum tam familiare no- 
1 1l1 : f 1 , WNOSSPS. IP US 
bilifima minimeque vulgaria auxilia medica producat, & pracftan 
lertia hominum indies fufcitentur. Verum miffisiis, quac fatis fuperque jen ante ab 
aliis de natura & curatione Dy fenteriz dicta funt, eat m ; quibus potiffi- 
mum differant ab Europa. Affc&ui huic (praefertim fi multa cacochymia adíit) tot fimul 
folent fapezvenire fymptomata, ramquc horridi cruciatus , ut fzpiffime anguftia rei & 
pi temporis 
-— 
