HIST.2NATYWEKAL &JMEDIGC Li» IL 41 
tractu temporis exfurgunt circa curationem,quum Dyfentericis affe&ibus magis com- 
rnunia funt , iifdem remediis, in capite de Dyfenteria monftratis , propulfantur. Ad 
eum autem fluxum qui ex atonia hepatis nafcitur, compefcendum , irriti , ut pluri- 
mum, curandi fiunt conatus , ita ut prz virium lapfune quidem Rhabarb. Myrobal. 
aliaque i adhibere confultum fit; ac proinde f1 acrimonia ad blandien- 
tia & ftupefacientia quoque confugiendum eft. Non negle&is feminibus quatuor fri- 
gidis recentibus , neque iis qux ürinam benigne provocant , ut funt, decoctum 7wripé- 
- ba maris , radicis 4acá , fructus Alkckengi , rad. liquirit. Solatrum , Acaricóba & Pagi- 
zirioba , atque fimilium quz hepatis & venarum mefaraicarum ardores mitigant. Ho- 
rum prz czteris palmam obtinent emulfiones & pultes qua Carimá di&z ex T; ipioca de 
7Mandioca. Inter fru&tus in pretio habentur,illi omnes qui in curatione Dyfenterix enar- 
ratifunt. Aqua quoque ftillatitia ex canna faccharea & flore Ibabirába cum albumine 
ovi pota , addito momento fucciaurantiorum. Denique cataplafmata ex Portulaca & 
Solatro cum accto temperata, dorfo & ventriapplicata, intemperiem hepatis folantur, 
fluxumque inordinatum compefcunt. 
CUREUE V UL. odi V. 
sDe l/ leere &. Inflammatione. fai. 
VzàBarbaris meaque longa experientia circarationem & curationem tam fuü- 
nefti & lamentabilis mali confecutus fum , inmedium proferam. Huncaffe- 
&um Indigenz Teicoaraíba , Lufitani Doenca do Ricbo five Bicho del Cálo abufive 
vocant, vel quod dolor pruriens principio fentiatur , vel quod V ermiculi gangrznam 
inferant. Lishazretinter Medicorum filios, novus nean vetus fit morbus hic E ius 
Ego quidem eum potius crediderim in aliis Orbis plagis tanquam hoftem occultum in- 
fidiofe fzvire ;adeoque longe abeffe nov ppellandum fore;ut probabilius, antiquií- 
fimum effe , atque deillo intelligendum 1. Reg. c. 5. v. 6. Aggravata cít autcm manus 
domini fuper Azotios, & demolitus eft eos, & percuffit infecretiori parte natium Azo- 
tum & fines ejus. Hujus quoque David videtur meminiffe Pfalmo 77. v. 66. dicens; 
& percuffit inimicos fuos in pofteriora. Non eft Endemium malum huic regioni , fed 
frequens indigenas xque ac adventitios infeftans. Conftat, in Angola & aliis fervi- 
dis Indiarum partibus diutius cognitum , atquc olim Brafilix incolas plane ab eo im- 
munes fuiffe. Nil autem aliud eft, quam incendium & corruptio ani cum ulcere de- 
paícente fine vel cum fanguinis fluxu dolorifico, tempore imprimis zftivo graffante. 
Hunc morbum, aut przcedunt fluxiones Dyfentericz cum inteftinorum caloribus ; 
aut per fe, & citra ullum morbum przvium ingruit. Cum Dyfenteriam praecedentem 
habet, & ob medicinam adhibitam Symptomata excretionefque ceffant, minus fiden- 
dum cft. Detenta fiquidem materia acerrima, àcalore nimio accenfa, maximeque à 
fquallente & fordida corporis colluvie intus alta, magnum putredinis gradum , cum 
tam atroci dolore & inflammatione acquirit, ut mufculum fphin&terem atque ora ve- 
narum hamorrhoidalium ftatim exedat. Vnde fluxus cruentus exoritur, altiufque ad 
inteftinorum tunicas afcendit , tam deformi afpe&u , ut anus late didudus cloacx 
inftar livido & plumbeo coloreappareat. Nonnunquam vitium hoc per fe manifefta- 
tur, nimirum exdolore, cum ione torum ,quz calore arefa&ta atque: 
indurata, nonfine maxima difficultate & cruciatu egeruntur . Aliquando vero, in- 
genti licet. conatu, nihil proríus cjicitur (ut ipfe in me quoque expertus fum) ano 
multum prominente. Hincatrocesfzpe dolores ex retentis fzcibus füfcitantur , quos 
febres poftea, laffitudincs , vigiliz , concitatio ftomachi, ac capitis imprimis dolores 
-& ardores fequuntur. Quamobrem, antequam malum ferpat (ferpit autem citiffime) 
internis laxantibus & tefrigerantibus remediis refiftatur. Clyfteres ejuídem generis 
fc jue iterum admoveantur. Supp fitoriis ,inunctionibus, lavacris , balneis , fuf- 
fumigiis, perpetuo infiftendum. Venare&iones pra:cipuc non negligantur. Quibus 
omnibus fi morbus non brevi cedat, proculdi bio inlethiferum degenerabit. Multo- 
tics praet feri confüevit, ucnullo morbo inteftinali , vel quovis alio figno prace- 
denti , parti minus fenfibili feminarium clam infinuetur ;i f czcgrum & medicum 
m 
À A 
