108 GYLTELMII-PISONIS 
CX POyY TI k 
"Tacomaree frve. /frundo. Sa ccharifera. 
Oftquam vaftiffimi hujus Continentis in Indiis Occidentalibus pars , qux nunc 
vulgo Brafilia dicitur , inter duos fluvios 74aranbon & de la Plata, fita, paulo poft 
i Capralis acceflum à Vefputio Emmanuelis Regis Portugalliz aufpiciis , paulo ac- 
curatius anno circiter cI2 Io eflet explorata, Lufitani, intra promontorium Q/izde 
amceniffimum & Infulam 7tazaraca , primum littora antca incognita legerunt. Vbi jux- 
tarupem fiffam Brafilianorum tuguriis confpectis, ad terramappulerunt , & de nomi- 
neloci folliciti, quantum potuerunt inquirentes; Parazambuco , hoc cft, mare perfo- 
ratum vocari , à Barbaris refponfüm tulerunt. Vnde hodie quoque, omnium Pra- 
fe&urarum feliciffima , idem nomen obtinet. Cujus receffus cum altius explora- 
rent , indignum exiftimarunt , ligno rubro , licec maximi proventus ad tingendos 
pannos , acquiefcerc : przfertim cum prater confragofos montes & faltus inacceflos, 
miro Dei beneficio , longe lateque partim in planities folutas , partim in colles cle- 
menter aflurgentes terras confpicerent ; tum & praftantiffimis animalibus , fru&i- 
bus & frugibus Europzis invectis, mirabili proventu ea producere & foctificare ex- 
perirentur. Tandem faecundum hoc folum Cannis Sacchariferis aptiffimum judica- 
runt : eafque à campeftribus quondam hominibus dete&tas in Infulis Fortunatis , huc 
detulerunt, quz ob fuavem fuccum quafi ad manus traditx , ufum quem polliceban- 
tur , olim filveftres , nunc excultz & domeftice, toto fere generi humano praftant. 
Ita ut ceeleftehoc donum , Attico melli multis partibus przferendum , excelfis inclu- 
fum arundinibus, hifce regionibus imprimis conceflum fit, é quibus tum aquaria mo-. 
o 
la, tum boum indefeflo labore agitata, dulciffimus liquor cexpreffus , inahenis exco- 
queretur , quemadmodum hac imagine expreffum videtur. 
Multz hodie hujus generis machinz confpici . Neculla hujus terrz merx eft; 
exqua plus lucri & emolumenti ad negotiatores redundet. Nam Saccharorum ex 
omni Brafilia olim colligebantur Arebe decies centics mille , idque quotannis , atque in 
Europam devectz certiffimo compendio divendebantur. 
In Egypto Sacar Arabicum (unde Saccharum noftrum di&um volunt) cx humili 
& exigua planta, inftar cryftalli vi Solis coagulatur. In India vero Orientali , ex Adazubá 
arbore arundgsca ( vidc Garc. ab Orta cap. x 11.)& nodofa, populo infigni non abfi- 
mili , $acar Mambá , quem Tabaxir appellatit , vifcofüm albicantemque liquorem pro- 
manare conftat , ut Avicenna , Rhafis , & Serapio teftantur. In Provincia Ze de /; plata, 
Cannas Sacchari fponte enafci , adolefcereque in arboris proceritatem atque cryftalla 
Saccharca ftu Solis exfadare, conftat. Tamen alterutrum vel infita qualitate, vel con- 
ficiendi dexteritate adzquari huic arundinaceo poffe, nemo credat. Planta fiquidem 
E) | hzc 
r] 
