114  axG VL BE E Me -PLESVO- NW SE 
Sx ws SR o tt p o s — 0 
Radix IMandiboca. di t 
| did 
Rumento complures Indiarum regiones ad hzc ufque nct caruerunt: e 
pues , quibus hominum & animalium fuftentatur vita , rumentique vicem 
fupplent, defiderari , benigna mater Natura noluit. Radix enim fativa feu alti- 
lis, qua 7Mardibota Barbaris appellàtur , in farinam redacta & in panem coa&a , cum 
optimo pane fimilapineo certat. Qua planta licet Angolz & Hifpaniolz atque alia- 
rum Infülarum incolz gaudeant, (ubi radicem hanc Tea, aliis Mexicanis Ouaubcamotli, 
praparatam & in fatinamredactam Caffavi vocari Monardes teftatur) Brafiliz tameri 
naturalem , füummogue ftudio ibi excultam conftat. 
Plures hujus fruticis, quem A4aziiba & andaba Brafiliani vocant , dantur fpecics : 
quz licet prima fronte inter fe haud differre videantur, tamen ab experientibus agti- 
colis dignitate, caule, & colore diftinguuntur ac diverfa fortiuntur nomina: "eri 
Quz antequam explicem , monitum volo le&orem, ne in tanta nominum varietate 
(quz in hoc & fequentibus quibufdam capitibus occurret) confundatur. Inter Barz 
baros enim Americanos non tantum, fed & ubique terrarum quotu(quifque in eo 
variatac difcrepat. Nam interdum unaquaque res multis nominibus à quibufdam 
defignatur , qux a udaliosnominafunt diverforum piícium & herbarum. Interdum 
idem nomen à diverfis authoribus , diverfis rebus naturalibus pofitum eft. Aliter 
enim Plinius , aliter Gaza, aliter alii Latini explicarunt monumenta vetcrum Graz- 
corum. Ex quibus inutilibus amphibologiis haud- levis. exfurgit moleftia, & in ex- 
MAXHNDIaROC* ^ .quifita rerum cognitione obícuri- 
tatem creat. Quapropter ego non 
fineratione cum Galeno optavi ali- 
quando , res poffe tradi fine nomi- 
nibus, ut fophiftis eriperetur decer- 
tandi & calumniandi occafio. 
Decantatz itaquc hujus fruticis 
prima fpecies à maris accolis Brafi- 
lianis vocatur AMazdiibabuára , Man- - 
dübparata, & alix albicantibus radi- 
cibus & truncis, 7adiipéba, Man- 
düpucá , Mandübimána , Aipi , (qua 
iterum. fuas habet fpecies) Tapeg- 
ma y Aipipóca , Maudijupéba , Aiptma- 
caxera. Flz noveni pofteriores ru- 
bentibus funt & la&tefcentibus radi- 
cibus & caulibus. Omnium harum 
ftirpium radicibus folum A4azdiboca 
nomen inditum , & alimentofis , 
E EN ssi du dena iu MONET SNR SENN Aer cd : 
£731 
m 1 E 
litatibus, licec impari inter fe gradu, 
pollent. Quas proprictates , utpo- 
te admiratione digniffimas, peni- 
tius introfpexiffe operaepretium e- 
rit. Hx fruticesomnes cleganti ac 
ftellatim fcfe explicante funt folio. 
Caule recto , nodofo , hominis fta- 
turamraro excedente. Ejus craffi- 
ties pro foecunditate foli , coelique 
temperie, varia. Florem fert exi- 
guum, femenautem, Ricini Ame- 
ricani femini fimile, fed inutile. Re- 
liqua exipfa planta ad vivum depi- 
&a cognofcere licet. 
| Fru- 
