HIST. NATVRAL & MEIDC. Lis. IV. 155 
ex radice propagatur. Vndeprimo erumpunt tria quatuorvefolia in fiftulam convo- 
luta , qux plantz caudicem fp giofum, craffum, cfliciunt , in quo fuperius expandun- 
tur decem vcl plura folia eleganter viridia, ad ta&um lzvia,, inftarque chartz mem-- 
branacez crepitant, à vento agitata dilacerantur traníverfim fecundum duc&um ftria- 
rum, &flrepitum excitant commota. Nervus digitum craflus fecundum foliorum 
longitudinem excurrit, qui in fuperiorifüperficie tanquam canalis excavatur, & traní- 
verfim linex fübtiles à nervo ad latera extenduntur. Ex fümmitate caudicis hujus fpon- 
giofiramus prodit primo tener , continens in extremitatefua corpus turbinatz figurz , 
magnitudine ftrobili majoris , conftans e foliis latis ; brunni coloris, obfcuris, quibus 
quafi pulvis afperfüs cinereus. 
Subter foliis his expanfis apparent feptem aut octo flores , ordine juxta fe pofiti , ex 
albo flaveícentes , fuavis odoris: Ex Ícapo florum prominent quinque foliola angufta , 
figuram habentia illius inftrumenti quo nauta utuntur in humectandis velis : In íca pha 
hacfub tegmine mannafeu lentus humor continetur frigidus, faporis mellei, confi- 
ftentia & colore fimilis albumini ovi recentis ; quo nedare formicz admodum dele- 
&antur: in hoc humore ortum füumunt quinque illa foliola cum ftamine. Flores hos 
fequuntur fructus ordine & arcte juxta fe pofiti. Continentur plerumque in uno ramo, 
quatuordecim aut fedecim numero , ut ita una planta proferat feptuaginta aut octua- 
ginta, qui fubinde vitides avulfi , nunc in zdibus , nunc in navibus fufpenduntur , donec 
juftam maturitatem & flavedinem confequantur. Fru&usautem maturefa&tus magni- 
tudinis eft cucumeris noftratis, oblongus & trilaterus quafi, corio craffiori tectus, quod 
facillimein tres partes digitis fe dividi & detrahi finit. Pulpa, mollis inftar butyri 
medullam quafi cucumeris per medium fecundum longitudinem habet: boni eft apo- 
ris & frequentiffime comeditur vel folus vel cum farina &Mazdioca , vel coctus & frixus 
in oleoautbutyro. Ramusautemille fru&tibus onuftus interea dum illi maturefcunt, 
augetur , florefque Ííemper protrudit ex corpore illo foliaceo , fed qui decidunt fine 
fpe fructus. Maturis porro fructibus ramus cum illis abícinditur, ut & tota planta: 
namuna planta unum tantum vivit annum, & femel tantum fructificat. Antcquam fe- 
nefcit , filius unus autalter exradice natus eft & adftat parenti, morientiquce fuccedit, 
& fic in infinitum propagatio hujus planta füccedit. Bazáza, planta qux Brafilienfibus 
Pacobucii di&ta , tota eftut. Pacoéira ; at turbinatum illud, Borilirum & odoriferüm cor- 
pus paulo minus eft, & flores parum differunt: eftque floris fcapus, non inftar fcaphz , 
fed re&us , attamen cavus, fructus ctiam haud multum differunt à Pacoeira , fed minus 
craífi, verum longiores & incurvati. Subftantia quoque ficciores & meliores ad co- 
.quendum. Vtraque tam Pacóba quam Banána , inter horarios fru&us, &, ut nonnullis 
placet, inter Ficusrecenfentur. Vtraque flatus excitat, modice refrigerat & Venerem : 
fopitamadjuvat. Pauci funt alimenti , pe&orifque potius quam ftomachi oblectamen- 
to. Toftzbiliofis profunt, pituitofis nonitem. Nondum maturzfi affentur, adverfus 
alvi profluvia auxiliantur. Ad folem ignemque exficcat diufervantur , & Europa im- 
portatz , diftrahuntur .. Exdem in taleolas diffettz , cum ovis & faccharo frixz, 
vel in placentas.ad artocrez modum coadz, gratiflimi funtfaporis , optimique ali- 
menti. 
Aqua,quz ex earum truncis, perpetuo humore turg , elicitur , cum frigidiffi- 
ma fit; inmhagno ab Incolis pretio habetur contra calidos , internos & externos corpo- 
L 
- InMaranhan , ubi maximopere luxuriant , vinum inde exprimitur , non diu durabi- 
PCR TET DYTU EUM UU Aoi Loo 
le; quod tamc ulta pollet. 
EST ooo1b rni P mme Dat 
in S5: 4 Cos: Y.r XNCXCObL 
Toit | HOT 9rfü 903 1 & 
or Mlaunpatba , Tubay [roe T amarindi , &- I apiracaanana. 
"Ximium hujus arboris pomum, quod Mangáiba vocatur ;necignorandum, nec 
"pratereundum arbitror, tarnetíiad menfavum porius delicias , quam ad Medi- 
€um noftrum inftitutum faccre videatur. - "Tanta enim fuavitate gula lenocina- - 
tar , tantafaporis eft praftantia, ut haudíciam, an venuftiorem aut gratiorem frudtum 
Amcricaproducat, —.- : | 
28 : Arbor 
