217 GWVLLFELMI:PFPISONIS 
to facilius fefe exferere , & fanguini reliquifque partibus communicare poteft, quam 
fi in alia aliqua parte vel humore confifteret hifce qualitatibus deftitutis. Q uod vero. 
ratione manifeftarum qualitatum additarum, virtutesrerum fpecificz , vel intendan- 
tur vel remittantur , probari poflet multis argumentis. Hepar autem, quandoquidem 
aliquam habeat cum Felle affinitatem , utpote vifcus Fellis vel generationi vel fepara- 
tioni dicatum , atquc hac ratione aliquo modo fit fimile: diffimile tamen quatenus 
habet vim fpecilicam venenata Fellis qualitati adverfam : ratione itaque fimilitudinis 
venenum petit, cumque co fc involvit; rationc vero qualitatis fpecifice Felli talis ani- 
malis contrariz, ipíum vel expellit, vel extinguit. 
Licet otii mci non fit recentiorum & veteranorum Ánatomicorum componcre li- 
tes circa officia Hepatum & Fellium vivorum animalium ; enarratz tamen utriufque 
operationes diverfz , favebünt potius corum opinioni, quinobiliorem fanguinis por- 
tionem à felleo & fzculento fegregandi officiumjecinori conceflerint , quam iis, qui- 
bus abfurda Helmontii fententia arridet, ipfum fcilicet Fel balfamum Jecoris & fan- 
guinis clamitantes. Q uippe ficut inhepate & fanguine alexipharmaca videtur latere 
qualitas ad toxica quavis fuganda & obtundenda idonea: Ita é contra Fella quorun- 
dam animalium adeo videntur degenerare , ut haud facile quis impunc ea affumferit: 
mitto quod aliquorum venenatorum Fella, qualitate fua deleteria primatum teneant, 
fiveincaute , fiveper dolum ca exhibita fuerint. Etenim ut nihil vulgatius apud Pli- 
nium aliofque veteres Practicos, quam Tauri, Capri, Vituli , Apri, tum & quarun- 
dam avium & pifcium Fellavelíola, vel aliis mixta, contra alopecias, oculorum & 
aurium affe&us , aliaque mala extus applicari, quatenus vi crofiva & abfterforia admo- 
dum fünt proficua: Ita quoque inter venena qualiacunque ab animalibus defumta & 
intus affumta , nullum przíentius atque efficacius quam ipfum corum Fel agnofcunt 
zque Barbari noftri Amcricani; ac abftrufioris olim eruditionis Mauritani, Arabes & 
Graci. Cujus ufüs & abufüs tantum abeftut exoleverit, uté contra tanquam hibernus 
flatus extremos Mundi ambitus pervaferit atque ctiam nunc in Indorum animís , proh 
dolor , vires acquirat eundo. - 
Quamvis mihi occafione multoties defiderata infinita alia nondum explorate li- 
cucrit , ea tamen quz aflequi potui , pofteris ulterius indaganda relinquo. Nec enim 
facile eft veneni fpeciem cito diftinguere ; neque etiamfi cognofcatur , protinus illius 
, proprium alexipharmacum fuccurrit. Accedit, quod aliqua reperiantur , quin Euro- 
a venenata, hic vefca , vel faltem minus noxia (int , & vice vería; quippe ranz & pifci- 
culi hic dantur przter opinionem venenati : E contrario formicz ill grandiores , tum 
carnes aliquot ferpentum, lacertorum, bufonum, vermium & glirium fylveftrium; pri- 
mis incolis inter delicias habentur. Idem Plinius de Africa confirmat lib. v 1. cap. 29. 
Celfus lib. v. cap. 2 6. Scaliger Exercit. 18 9. fe&t. 4. InIndia atque ZEthiopia non folum 
innoxios ferpentes multos, (cd etiam efculentos dari, ita ut Ophiophagi dici poflint. 
Prz caterisautem in Brafilia, centipedes Carafítá & Caramouritá virides & nigri, cofti & 
evifcerati; tum imprimis vermces illi Iarumái &: Caramatorí, pingues & albicantes, inque " 
' medullofis filveftrium Palmarum truncis viventes, in pretio illis funt. Plinius lib. xv11. 
cap. 24. ZElianus lib. xiv. de Animalib. cap. 13. narrant, vermes quoque in ufu 
 multisIndis effe. —. x | | 
Innumera alia portentofa à Tapuyeris fando accepi , qux, quod corum aliqua füb- 
leftz fidei videbantur, filentio praterco ; tantifper donec ulteriore inveftigationc at- 
Die P p 
que experimento corum veritas magis illuccícat Multa equidem inter hzc notatu di- 
gniflima , à paucis tamen , q dfciam, annotata, adeoq gle&ta;utrara veftigia ho- 
rumac fimilium mirabilium exftent , unde lucubrationes phyficas quis illuftra- 
repoffit. Quamobrem multa partim propria experientia , partim pretio & precibus 
à Barbáris extorquere necefle fuit; qui ficutt (unt in porrigendis venenis & 
petrtinaciffimi in revelandis ejufmodi fecretis ; itaofficiofi in exhibendis antidotis ; di- 
&oque citius ubi de natura veneni conftiterit , infilvis efficaciffimas herbas colligunt; 
quas contufas inftar potionis «grisfubminiftrant; animafque pene exftin&tas fuífcirant. 
At vero) his remediorum generibus non contenti miferi ac fupe ftitiofi mortales ; 
futiliailla acillicita , ut fafcinationes , i amenta , philtra fortilegia ample&un- 
: A E 3 AIC Cel I 
t E *. .- E E A 
huieccenti ntofàna HP literis vel 
tur. Quodtamen ex parte 
UT, 
A d ——À due concond Do E. gs Exe ME 
Dei cultu imbutis , fed Stygiis tantum atque inf lit auguriis , ultra quam credi 
ees : : poteft 
