26 GFOGOT GHI MARS OGRATYTI 
greflus nonnulli eorum fuerint , circa inftituta divinitatis, tamen in moribus cortigen-- 
dis maxima eft difficultas , ob magna quadam vitia qua zgerrime domantur. 
Hzcomnia fufius profequitut I. de Laet, hoc modo. 
- "Brafilienfes Barbari nullum pene habentreligionis fenfum , nec deorigine, & crea-* 
tione hujus univerfi quicquam norunt ; de diluvio univerfali obfcure & fabulofum 
quiddam recordantur: nimirum mortalibus aqua hauftis, fuperfuifle unum aliquem 
cum germana füa , jam uterum ferente , atque ab iis rurfus genus fuum originem &in- 
crementumaccepiffe. Neque Dcum aliquem noverunt, neque proprieadorant quic 
uam , unde necillud nomen in ipforumi liomate reperire cft, a Deum exprimat: 
nifi forte 7up4, quo excellentiamaliquam fupremam denotant ;"hinde Tonitru vocanc 
Tupacumunea id eft, ftrepitum fatum àfüprema excellentia , à verbo A4cunvng ftrepe- 
re : Fulgur autem T; upaberaba; id eft, iplendorem excellentiz, à verbo Aberab rcíplen- 
dere. Illifeligones & agriculturz fcientiam debere profitentur , atque ideo pro nu- 
minealiquo agnofcunt. Cxlum aut. inferos poft hanc vitam pariter ignorant ; licet 
animas poft feparationem à corpore fapereffe credant, atque nonnumquam in dzmo- 
nes converti ,& ad campos irriguos ; variifque arboribus amane confitos , tradu&tas; 
ibidem jugiter choreas ducere. Spiritus malignos impenfe metuunt , quos Curipira ; 
ificationibus , nam 
Taguai , Macac bera , lurupari, Marangieoana vocant: fed diverfis fign 
Curipira fignificat numen mentium: Z4acacbera numen viarum , viatorcs praecedens. 
Petigares fingunt boni nuntii paranymphum : contra Tupiguauos GC Caryos medicum 
humanz falutis hoftem. Iuripari & Anbanga fignificant fimpliciter Diabolum. cCM2- 
rangigoana non fignificat numen ; fed animam à corpote feparatam vel aliud quid , in- 
ftantem mortem prznuntians , ipfis Brafilianis non fatis notum ; & tamcn illud vel 
maxime timent: ita ut interdum imaginario & vano illorum terrore fubito exani- 
mentur. Nec tamen ullis ceremoniisaut idolis v tur: quidam tamen nonnum- 
quam ftipitibus folo defixis , & munufculis juxta pofitisillos fpiritus placare nituntur : 
rarius autem hi fpiritus vifibilier inter.illos comparent , licet multi aliter prodi- 
derint. 2 
Habent & fagas, quibus vixaliter quam Medicis utuntur, iifque valetudinis recu- 
perandz defiderio valde fant obnoxii :- interdum & interipfos reperiuntur homines 
nequam, qui magicarum quidem artium rudes , fedludendi.&: du&tandi miferorum 
animos gnati , infolitis quibufdam corporis ja&ationibus & gcfticulationibus fui ad- 
mirationem excitant , & falfis quibufdam miraculis fibi fidem conciliant : illi popula- 
ribus fuis & interdum integris provinciis perfuadent culturam agrorum penitus.omit- 
tere , veniffe enim tempus, quo tellus omnia fponte fua. ipfis fit produ&ura, atque ipíx 
ferz illis ultro pabulum allaturz : His aut fimilibus nzniis miferos hofce , natura fua 
plerumque defides, ita infatuant;ut negle&o terra cultu, fenfim cómmeatu deftituan- 
cur , praqueinedia deficiant, donec impoftor ille folus füperfit, nifiante à fuis dolum 
perfentientibus trucidetur. Ceterum magos vocant Page: at Caraiba cítillis poteftas 
miracula perpetrandi : quare Lufitanos, quia multa faciebant qua ipforum captum fu- 
pcrabant , Caraibas appellabant ; atque ita etiam hodic vocant & Europzos omnes. 
| GA py * 3e 
"De Lingua Brafilienfum , € Grammatica P. Iofephi 
x de Anchieta LE 3: I. 3 T Dh x RII *. 
SERT | 325 3Hiitig2U1l fi mos [IUD 201b e. - 
Oc caput ab. Autore noftro plane affe&um tantum fuit: derelictum: fed 
pervenit ad manus meas Grammatica libguz maxime ufitatz in Brafilia, 
compofita & digeftà à P. Iofcpho de Anchietz , S. I edita Conimbricz, 
Io Io x € v. é qua pauca delibabimus;ut guftum aliquem linguz demus. ^ 
I. De Litera : Hxc lingua non habet f/f; 3,r* duplex, néque mutam cum li- 
quida, ut; era pra; &c. pro /' autem in principio aut medio dictionis fervit; e: cum 
Aeura. — MERE Jrsudn 319515 
Non conjungitur confonans cum altera confonante in eadem: dictione, excepto 
mb ,ud , ne 5 ut , Aemomber, Aimendo, Aimteene. Petieuares; qui Paraibami Junt; & 
a ae 
[ a! 
e ume 
reliqui 
