IACOBI BONTII 
D E 
CONSERVANDA VALETVDINE 
Dixta, Sanis, in IN n 11,5 obfervanda. 
JDIALOGVS PRIMYS 
De Leris qualitatibus , anni temporibus , dierum intervallis, ac 
ventis in Indiis hifce familiariter [pirantibus. 
ilAcosus Bow rr1us. 
ANDREAS Dum sus. 
I Bonti, quoniam matutinis zgrorum vifitationibus jam tent- 
peftive admodum defuncti (ümus, fi libet; eamus extra pomce- 
ria civitatis aliquanto longius deambulatum, ut dum nondum 
Sol calore fuo aérem prorfus excalfecerit, inter nos confera- 
X mus,qualiDizta in hifce locis praecipue fitutendum. Bow r. 
4 Bcne mones, mi Durze, praertim cum quotidie videamus , in 
-Nof io noftro hoc Batavico, non folum plerofque xgros , 
X jam à morbis convalefcentes ; recidivas pati, propter malam 
t T dixtam ac inopport ;fcipfos in mortem certiffimam prz- 
cipitare : verum etiam bene (anos, ob eandem caufam periculofos morbos incurrere ; 
- Hinc enim obftru&iones frequentes vifcerum , Hydrops, ac denique Marafini in- 
fanabiles ;fed cum Dixta confiftat apud Veteres in fexrebus non naturalibus di&tis, eo- 
-rum veftigiis nos quoque infiftentes , ne heretici in Medicina videamur , Colloquium 
noftrum finiemus. Dux us. Quastu vocasresnonnaturales BoN r rus. Qux 
corporis humani fabricam non conftituunt , neque intus in nobis funt: fed qua exter- 
neacceríenda fünt, ut ufüi humano inferviant. "Tales funtaér , cibus & potus, fornnus 
& vigili, motus & quies, excernenda & retinenda, Affe&us deniqueanimi. Deiis 
igitur fingulatim nobis hic agendum eft. Ac primum , ut ordine cuncta percurramus; 
de aéris conftitutione dicendum , quum co vel invitis mortalibus fit utendum , dum 
refpiratione & infenfili tranfpiratione, carere non poffimus. Dum us. Optime, 
-fed quoniam aéris calor vehemens toto anni tra&u , clima hoc quoque ficcum valde 
exiftimarim. Bow Tr rus. Minime vero, immo aér ac in circumjacentibus infu- 
Ais, & in Continentisregionibus , humidus valde eft. Cujusrei, quum plurima Argu- 
menta poffum adferre fatis valida , vulgaribus omiflis, hoc unum dicam, quod vel fic- 
ciffima inhis locisanni tempeftate, ferrum, chalybs, «s, argentum denique, citius 
rubiginem & zruginem contrahunt , quam in Europa pluviofo, ac Autumnali an- 
ni tempore. Dun us. Verum dicis, cum & veftimenta, arcis bene inclula, fitum 
breviffin tocontrahant,& nifi ventis interdiu fpi ibus acSoli exp tur, 
facillime putredine corripiuntut . Sed, fi placet, explica, qualem circa Bataviam 
experiamur. BowTrus. Aér in circumvicina regione non admodum falubris 
exiftit, tum quod calor & humiditas putredinis effectrices ac — ; Phyficis di- 
cantur, tum propter ftagna & loca paludofa hic frequentia , dum enim venti é mon- 
tibus fpirant, fcetidos & cra(fos, ne dicam , propter multitudinem iníe&torum , ve- 
nenatos, vapores fupra urbem noftram adigunt , ac ita aérem inficiunt. Itaque ven- 
tus € Continenti oriundus , ferío nobis cavendus eft , atque is przcipue , qui poftgal- 
licinium é montibus fpirat, ob primarum vigiliarum tepidum calorem , acaperta inde 
in homine fadaria, feu corporis poros , vehementius,propter fubtilem & penetrantem 
A ! qua- 
