8 1 DAGCJOLBA .B^OLUN 71A 
imbüitur : & lizc eftilla caufa, quod cum anno 1628, à lavanis Motatannenfibus arde: 
obfeífi effemus , & propterea ex fluvio altius aquam petere non auderemus , multi é 
potu falfoin dyfenteriam inciderent , addito ctíam infuper: hoc;. quod cadavera Tava-: 
norum, à nobis quotidie excuxfionibus occiforum; in fummo natarent, ac aquam nor. 
folum tabo. defcendente flumine: fed-& acrem ; putrido hàlitu inficerent.. Du &. 
. Scdlicet nobis hic potum faditiurh bibere; quid ta de:co feritis ?. Bo v T... Quoniam 
Cercvifia. nobis deeft;jnon quod coqui hic non poffit: fed quad propter calorem aéris; 
citiffime acefceret, alioqui non minus bona,quamin patria;patari poflet: nam (ut dixi) 
triticum; é'Siratte nobis abunde (übvehitur, tui quoqueex:Oryza; non decorticata.; 
iftad-fruméenti genus commode corifici poteft , quod gout ín patria vocamus. Cu- 
jusrei cxemplum vidimus apud Mareíchallum; mercatorem bene cognitum;quiin hac 
urbe ex praédita materia ccrevifiam. coquebat ,nulla ratione. Holl dic: cedentem ; 
qux non fecus ac patria quoque cerebrum tentabat , acguftunon deterior erat: fed 
durabilis-nonerat: propter (ummum in his locis calorem .ac cito. aceícebat: verum 
falubris ifte eft potus; qui modo fequenti paratur. Süme:vafculum: ferreis vinculis 
bene cin&um ,: triginta , aut amplius (pro familix magnitudine &) amphorarum " 
quod imple aqua fluviatili pura , cui facchari Iavanici nigri infunde ib ij. Thamarin- 
dorum-unc. 1y.. Citreorum malorum diffe&orum. N*. iij. bene.obturata hzc repo- 
nantur loco frigidiore à Solis radiis libero , fermententur fumul per 24: horas , &; 
quod mirandum, fine fabje&o igne ebulliunt; ut eminus aftaritibus exaudiri poflit fo- 
nus ; nón fecus quam valido igne coquitur cerevifia noftra patria, ctum fxccs in al- 
tunr ejicit , quas aperto .operculo abjicimus. .Hic potus nofter eft quotidianus ,.gu- 
fta jucandiffimus , ac vifceribus minime , ut praecedens , gravis, - Et certe illi qui no- 
viter hücé patria pervenerc, à mc ridendi gratia decepti. difceffere, putantes, me iis 
Anglicam vel Martiam cerevifiam propinaffe , cujus faporem magis zrulobitur ; 
fi manipulum Caryophyllorum in vas conjicias. D'um. Sed quid de potu ifto exi- 
ftimas, qui hic ex aqux partibus fex, & vini duabus eodem modo fermentando in 
cantaris Hollandicis lapideis anguftioribus conficitur? Bow r. Limpidus, fateor,ac 
frigidus eft potus : ideoque etiam temporc cibi fumendi utiliorem efle puto : fed 
altero utendum cenferem. interdiu , quod pe&ori paulo fit infcftior , nefcio quid 
acidi penetrantis fapiens. Dus. fed utrum vinum falubrius effe exiftimas, Gal- 
licumne, an Hifpanicum ? Bow. fünt qui Gallicum pracftare putent : fed meo qui- 
dem judicio hallucinantur , fanius enim credo in his locis vinum Hifpanicum effe 
vel Creticum. Dun. attamen hoc rationi plane contrarium videtur , quod füb cli- 
mate calidiffimo, calida vina, ac oligophora exhiberi velis. Bow T. ubi rationem 
audieris, mirari defines: nam cumi calor hic interdiu praefertim à decima matutina 
ufque ad pomeridianam tertiam horam ; admodum fit vehemens necefle eft .«homi- 
nes multo fudore difflucre, unde quoque calor nobis ingenitus debilitatur , proin par- 
tes naturales coctioni ciborum infervientes ; ac. chyli, debito frigidiores remanent, 
fecus quam in partibus feptentrionalibus accidit, ubi ex Hippocrat. decreto ventres 
hyeme funt calidiorcs, ratio cft quod per anti periftafin externus acr internum calorem 
augeat. huic quoque argumento fidem addit experientia mercatorum, pcr deferta 
Arabix in Perfiam , aut Turciam iter facientium , qui in fummis caloribus fitim opti- 
me edant hauftu fpiritus vini , vel fortiffimi vini Perici, vel Hifpanici: nam, fi ob inex- 
plebilem fitim affiduo aquam ingererent, in cachexiam pr Idubio, ac in ventris infi- 
gnem tumorem , ac ipfum denique hydropem, inciderent. Adde quod vinum Galli- 
| cum , quod huc é patria adfertur , aenopolac apud Hollandos liberalius ifto fuffumigio 
imbuunt; quod futt vocant , quod cum arfenico, fülphure , & colophonia conftet , 
vino perniciofam ac caufti jualitatem inurit, quamvis efficiat, ut fapor diutius illi 
incorruprus confervetur.. Vnde ego aliquos vidi ex folo Gallici vini potu largiore 
ínlethalem dyfenteriam incidifle. D'u &.. Ex przdidtis apparet te etiam à vino adufto, 
nec Arac Chinenfe, abhorrere. Bo N r. ufum lo, bominor. Si quis 
igitur mane, aut vefpcri, ventriculi roborandi gratia, unc. jj. aut unc. iij. iftius liquoris 
fumat , haud male, mejudice, fecerit. Sed,fiid vinum diftillatum haberi poteft, quod 
é Gallia venit, non eft quod Arac confe&um defideremus: fed fi cjus copia non de- 
tur, quod conficitur e liquore nuce Indica contento ; ac cx ipfa arbore diftillato 
cum Oryza, eligendum eft. at cane pejus & angue vitandum cft; quod Chinenfes ava- 
| D íh 
rifhmi. 
Aabhníi1m 
