HIST. NATVRAL & MEDIC. Lis 1l 9 
rifimi fimul, ac aftutiffini bipedum mixtis Holothuriis in mariflu&tuantibus parant 
qui excrementa maris Belge 4uallen vocánt , caque tam exurentis funt caloris, ut 
folo atcactu veficas in cite excitent; atque hinc exulcerationes pulmonum , fanguinis 
Qfputa ; tabes ,acmors ipfa adveniant, atque hoc eft , ut PZzutg ait, quod homines hic 
«am brevem vitam colunt, cum, inftar ftrigilum, inteftina abradant , ac exedant: 
D21 AB, dO"GVoS EV, 
De Potionibus naturalibus exc arboribus depromptis in India 1 ovvat, 
ac Saguer diclus , tuin de liquore nuce Indica contento, 
w V &.Inomnibus his mihi abunde fatisfecifti ; jam fententiam tnam explices ve- 
lim de liquoribus iftis potulentis , qui vel ex fructibus arborum, vel ex ipfis ar- 
7. boribusdepromuntur. Bow T. Sciendum itaquc eft; tres hujus potus efle fpe- 
cies; primam, quz continetur in Nucis Indice cavitate fecundam, quz € floribus cjuf- 
dem arboris elicitur ; tertia frequens eft in Banda ac reliquis infulis Moluccis , qux de- 
ftillat ex arbore non abfimili Palma Indice , ifque potus indigenis Szewer vocatur, 
hz: tres potus naturalis fpecies per totam Indiam admodum familiares funt. Achoc in 
genere deiis di&um fit, ipfos frigida qualitate excellere, ac proinde nervis effe infe- 
flips ; fi quis nimia quantitate iis abutatür; przfertim corpore per exercitium aut Solis 
ardorem excalefa&to : non fecus ac vidimus fpe in patria noftra, fi quis eftate , vcl 
oriente Canicula, curfü defatigatus , & füdore perfluens ; intempeftive nimis avide fri- 
gidum, vel lactis preffivuri hauriat, ipfüm in momentaneam mortem incidiffe, vel fum- 
mam vitz periculum. Traque potu ex his atboribus parcius cft utendum : nam con- 
ftat ; frequenti illorum ufu, praefertim liquoris Saguer didi ; non folum diarrheeas diu- 
turnas ortas :fed & paralyfin , Beriberii dictam, hincnatam efle. Hinc cft; quod in Ban- 
da, czterífque Moluccis infülis ; praefertim quainoftro füb funt imperio , plerique ho- 
mines cachedici fint ; ac feedo colore ad luteum vergente , & vixunus , aut alter € no- 
ftris Batavis paralyfin praedi&am effugit. quod & norunt Lufitani, qui non folum in hoc 
potu :fed in reliqua omni dizta cemperatiores funt , quam noftrates. joi: 
EblsoAooR 0G Upo$ 
qDe Zfromatis , ac de un illorum... V bi quedam a Grarciaab Orta , 
ac ccteris aromatarias [fcriptoribus non [atzs liquido 
traclata exphicantur..-—-— 7000 - 
- 
plicem , ac nullis condimentis imbutum , cum tamen nullibi copiofius aroma- 
ta proveniant quam in Tava. Bowr1ius. Quam tu delicatus es! an nefcis 
naturam fimplici vi&u effe contentam? veruntamen,ne videamur carum rerum per ne- 
gligentiam curam non gerere, in hoc te non deferam. Ac de Aromatis dicam, non 
quod duditu percepi, fed quod fenfü proprio ac vifu verum effe didici. Piper pri- 
mum attingamus, cujus qualitates cum per totum orbem notiffimz fint, non cft 
quod pluribus de eo hic agamus. Certe Convolvuli eft fpecies, fi modum crefcendi 
refpiciamus , nam arbores ac bacillos codem modo , quo Convolvulus, fcandit. Con- 
diuntur hujus viridis racemi, (nam ut uvz Corinthiacx crefcit) muria & aceto ad 
orexin excitandam , ac cum carnibus affisaut elixis apponuntur , codem modo inco- 
]z condiunt radices recentes Zinziberis, Galangx , cum fructibus &Manga , Caram- 
bola, Billingbing , Curcuma; tum. Cucumeribus primum adoleícentibus , Mclonibus 
infuper , ac Peponibus, que nobis Capparum vicem fupplent ac Olcarum , quanquam 
& hz deliciz non deficiant, cum quotannis eas defiderantibus fatis copiofe huc é 
Períia;& Sirrate advehantur; ridiculum porro eft quod Garcias ab Orta peculiari cap. te- 
fert, de opinione lavanorum ac Indorum de Piperis qualitate , ipfum nimirum effe 
frigidum. Credo ea ratione, qua quidam fophiftz olim ignem frigidum, ac glaciem ; 
: & nivem 
D Vaavs. Cibam]jam ac potum nobis affatim in pi&ura appofuifti: fed fim- 
