* 
N 
HIST. NATVRAL & MEDIGC.:L:s. IL 17 
huntur , infinuante fe inter jun&turas phlegmate , ita ut nervi & ligamenta inde laxen- 
tur. Quamvis autem hoc malum plerumque per gradus, & pedetentim homincs in- 
vadat, tamen aliquando valde fuübitum eft, dum nimirum homines zxftu defatigati 
potum ex Palma Indica copiofe & confeftim ingerunt; non fecus acin patria , dicbus - 
Canicularibus aliquando vidimus fieri, cum quis curíu,aut aliquo alio vehementi mo- 
tu, calefa&tus , potum cerevifix , aut la&is preffi , nimis avide haurit, ita ut inde faepe 
fummum vitz difcrimen, immo ipfam mortem incurrat. Porro figna hujus mali afpc- 
&u obvia funt. Adeft enim fpontanca univerfi corporis laffitudo; motis & fenfus , 
przcipue manuum & pedum, depravatur , hebefcitque ; atque in iis fentitur plerum- 
que titillatio talis quzdam, qualis in patria frigida, & hyemali tempeftate,manuum, 
ac pedum, digitos corripit, nifi, quod hic tantus dolor non adfit. Tum etiam vox ali- 
quando ita impeditur , ut eger vix articulate loqui poffit: quod mihi ipfi accidit, dum 
hoc morbo laboranti vocis fonus, per integrum menfem tam exilis effet, ut me vcl 
proxime affidentes vix intelligerent. Adíünt , prater hzc , aliquando multo plura fi- 
gna, & Symptomata, quz tamen omnia tenacem, & frigidum, humorem fapiunt : fed 
pracipua enarraffe fufhciat. Accingamus ad curationem itaque , quz plerumque in 
longum trahitur ; dum nempe humor ifte lentus , & frigidus, agre difcutitur : per fe 
tamen (ut plurimum, ) lethalis non eft: nifi mufculos pectoris, & thoracis invaferit, 
&,hoc modo, fpiritus, ac vocis,viam intercludat. Verum hoc imprimis curandum eft, 
ne (fiullo modo fieri poffit) te lecto affigas decumbendo: Sed vel ambulando, vel equi- 
tando, vel fimili aliquo motu validiore, omni conatu te exerceas: currere quidem im- 
poffibile eft.Frictiones quoque fortes, & dolorificx,fümme neccffariz funt, quas com- 
mode hic fervi Bengalenfes ; ac mulieres Malaycx adhibent. Nam noftra gens tali 
exercitio non afluevit, ut nec balneis , qux hic frequentia fünt.. Fomenta, ac Infeffio- 
nes conficiunt ex herba nobili Lagozd; dicta, quz folio quidem Perficariam refert; cft- 
que odoris favis, & aromatici. Certe nobis non tantum ufüm Chamomeli, & Me- 
liloti, przbet, fed difcutiendi & refolvendi viribus , iis, meo quidem judicio, praftat; 
Pedes & manus prater cà inungendi funt oleis Caryophyllorum, & Macis: fed mixtis 
ol. rofaceo: nam fola adhibita,nimis cauftica funt, & cutem facillime eroderent. Ha- 
bemus prater hzc nobilem Naphthz fpeciem, allatam ex Sumatra, lava regno, ére- 
gione in confpe&u fita. Quam A4izjac Tann nab Indi vocant ,' oleum terra fienificans , 
quod, non fecus, ac nobis cognita Naphtha, quod oleum petrz vocamus, é terra 
erumpat ; vel ex rupibus, in fubjecta flumina przcipitetur. Hoc oleum à Barbaris in 
tanto pretio habetur, ut rex Achinenfis,qui potentiffimus iftius infula eft Tyrannus, 
füb capitali pcena iftud cvchi inde prohibeat: ita ut incolz , noáe intempefta ; fi qux 
noftra, aut Anglorum navis, eorum littoribus adpellat, ad nos iftud furtim deferant. 
Hocoleum, partibus affectis illitum, miraculi inftar egros corifolatur. Odore eft por- 
rogravi: tamennonfaftidiofo. — . . | : 
Sed cum hic morbus fit chronicus, & longi temporis, nihil zque prodeft, quam 
inferius videbitis. 
Sanguinem mittere nefas: non enim pléthora, 
" 
hujus mali moleítias opr Cit tio; & valida Naturz vis fanabunc. Tt 
A LA EET 
