HIST. NJAITIVÀR &dld & MEDIC .Lrs.- 1I. Po: 
| ^e ni SAN IU | | 
-— "De"Tenefmno. 
Enefmus , propter fummam moleftiam , quamíecum conjunctam habet , ma- 
: gis metuitur , quam Dyfenteria ipfa; & certe, fi cam przcedit, ut plurimum 
lethalis effe folet, quia omnes morbi, qui fucceffione augeícunt, primogeniis 
/ funt magis calamitofi: Sinautem Dyfenteriam fequatur,, facilior. cjus eft curatio , quia 
tantum reliquiz ipfius funt , ab acrihumore partem affectam exulcerante, Eft autem 
'Tenefmus exulceratio inteflini redti ,.cum crudeli. & affiduo.dcjiciendi conatu, ubi 
auca, & mucofa, permixta fanguinis aliquot guttis extremum pus excernitur :unde 
noftrates perappofito vocabulo hunc affe&um Betti d3Doupp-loop. vocant , quod ftilla- 
im , & guttatim humor peccans dejiciatur; Mulieres gravidz hoc affedu correptz, 
(ut ferefemper) abortiunt, vel ante tempus foetum excludunt. Vterus enim inter 
anum , & veficam, fitus, cx affiduo , & forti ifto conatu, embryonem ante tempus 
sjicere cogitur. Ex eadem etiam caufa, procidentiam ani infertjyac Hamorrhoidas, &; 
fi diutius perfeveret, (quod fepe vidi) Hipecopeti & hinc Extabefcentiam, & poft fva 
tormenta Mortem. Quoniam autem hicaffedus tantum occupatinteftinum redtum, 
&z anum, cura cjus przcipue confiftit in clyfteribus, fomentis, & infeflionibus, qua pa- 
rantur ex herbis partim emollientibus, partim detergentibus. Talia funt fol. fuprad. 
Dawl Lontas ac Lagondi , Bifmalva, & Abutali. Add. fem. Cumini , Anifi , Foenicu- 
li4.6c€. : 
Cumhis, & fimilibus ulcus jam ex parte mundatum fuerit, & dolor fedatior, aftrin- 
gentibus deco&is pro fotu utemur , & hoc co magis, fi ani procidentia fimul adit. 
Ejufimodi fant,Lingua Cervina, feu Phyllitis, folia T hamarindorum, tum fru&us quo- 
que , & folia Billinbing fuprad. Qui magnitudinem & formam referunt prine ado- 
lefcentium Cucumerum , quos Agurcas Lufitani , ac Itali vocant, quibus fructibus pu- 
to Naturam nihilacidius é terra produxiffe : Nam,fi cui dentes aliis cibis acefcunt, his 
comefis omnis aciditas evanefcit. Ferme ea ratione, qua major dolor minorem ob- 
fcurat. Hasherbas przcipueinífcenam produxi , ut fciant curiofi Medicina indagato- 
res, ubifupra commemorati morbi , & malaita frequentia fint, ibi D. O. M. per Na- 
turam contraria his remedia larga manu, ex terra, produxi(fe. Cacterum cemedia , in 
patria cognita, leviufcule volens traníeo , quia potiffimum iis Medicinx amatoribus 
rodeffeftudeo , quimecum , aut poft me in longinquis hifce regionibus praxin medi- 
cam exerciturifunt. Et utinam ha&tenus per morbum , quo circiter quatuor menfes 
decubui, tum per undique nos cingentes Iavanos, nobis, ut in principio mciin has 
. terras adventus, licuiffetin amceniffimas Iavz fylvas exfpatiari: & herbas , nobiliíli- 
mas, & plurimas, exactius nofle : Dabo tamen alio volumine , nomina multa , arbo- 
rum, fruticum , & herbarum,hic paffim nafcentium. Tum avium, & pifcium, quorum : 
femper curiofus fui , quique in hisregionibus capiuntur , naturam , & indolem vobis 
explicabo, & quidexotici, & alieniin iis; & in quibus cum noftratibus conveniant, 
docebo. Interim hoc Caput finiendum eft aurea C. Celfi fententia, qua talis cft 
liv.c.XYL. Cum imommiflure ventris , tum in boc pratipue (de Tenefmo loquitur) 
nece[fJarium efl , nam quoties libet, d efidere , fed quoties neceffe efl , ut bac ipfa mora im confuctudi- 
nem ferendi oneris inteflima deducat. 
SOME TOC Mens ANE Vl 
De Cholera. 
Roter jam dicta Alvi Profluvia, ctiam Cholera familiariter aegros infcítat; cujus 
J caufam , figna, & fymptomata, curam deniquc; hoc capite abfolvere cft animus. 
Fit itaque Cholera, cum materia biliofa, &retorrida ventriculum, & intcftina, 
infeftans , per gulam fimul, & peranum, continuo ferme, cumque magna copia, rejici- 
tur: Morbus cft acutiffimus , ideoque przfenti eget remedio. Caufa praecipua hujus 
mali , przter aéris calidam ac humidam temperaturam, cft nimia fructus edendi li- 
z orga ' centia; 
La 
